Colloquia Germanica Stetinensia

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Colloquia Germanica Stetinensia

ISSN: 0867-5791    OAI
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS

Lista wydań / nr 23
KULTURELLE INHALTE IM KULINARISCHEN IN DER POLNISCH-DEUTSCHEN TRANSLATORISCHEN PRAXIS
(TREŚCI KULTUROWE W SŁOWNICTWIE KULINARNYM W POLSKO-NIEMIECKIEJ PRAKTYCE TŁUMACZENIOWEJ)

Autorzy: Marcelina Kałasznik
Uniwersytet Wrocławski

Joanna Szczęk
Uniwersytet Wrocławski
Słowa kluczowe: nazwy kulinarne tłumaczenie nazw kompetencja kulturowa realia
Rok wydania:2014
Liczba stron:23 (321-343)
Liczba pobrań ?: 217

Abstrakt

W tekście prezentujemy analizę tłumaczeń tzw. „realiów” będących elementem nazw kulinarnych z języka polskiego na język niemiecki. Podstawę analizy stanowią polskie nazwy potraw pochodzące z autentycznych kart dań oraz tłumaczeń zawartych na stronach internetowych. Zaproponowane w kartach dań tłumaczenia są konfrontowane z ekwiwalentami podanymi w opracowaniach leksykograficznych. Punkt wyjścia do analizy strategii stanowi opracowanie Koller’a (2004). Ze względu na różnorodność strategii zastosowanych w tłumaczeniu możliwe jest wskazanie na te strategie, które w przypadku tłumaczenia realiów powinny znaleźć swoje zastosowanie. Przeprowadzona analiza wskazuje na istotne aspekty i rolę kompetencji kulturowej w tłumaczeniu oraz kształceniu tłumaczy.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.DUCH, Karol (2003): Leksykon sztuki kulinarnej. Międzynarodowa kuchnia hotelowa i restauracyjna. Kraków.
2.PIPREK, Jan/ IPPOLDT, Juliusz (1986a): Wielki słownik polsko-niemiecki. Bd. 1. Warszawa.
3.PIPREK, Jan/ IPPOLDT, Juliusz (1986b): Wielki słownik polsko-niemiecki. Bd. 2. Warszawa.
4.PONS (2008): Wielki słownik polsko-niemiecki. Poznań.
5.PWN (2008): Wielki słownik polsko-niemiecki. Warszawa.
6.ROMANOWSKA, Maria (2006): Słownik sztuki kulinarnej. Warszawa.
7.http://de.nakuncu.pl/ik751_suppen.htm
8.http://hotelkrolewski.pl/wp-content/themes/hotelkrolewski/files/Menu_Restauracji_STARY_SPICHLERZ.pdf
9.http://www.chata-mysliwska.pl/de/menu.html
10.http://restauracjakogucik.pl/de/menu_de.html
11.http://www.zajazdeuropa.com/de/restaurant.html
12.http://www.polish-online.com/polen/osterrezepte/rote-beete-mit-meerrettich.php
13.http://restaurant-copernicus.tbis.info/?Speisekarte:Polnische_Spezialit%26auml%3Bten
14.http://www.kopernikus-goettingen.de/angebot.html
15.http://www.urbia.de/club/Polnische+Mamas/forum/thread/31441
16.http://www.schombrina.ch/2013_02_01_archive.html
17.http://de.wikipedia.org/wiki/Polnische_K%C3%BCche
18.http://smiarowski.de/imibiss/
19.http://www.sueddeutsche.de/reisefuehrer/polen/essentrinken
20.http://www.chefkoch.de/rs/s0/osteurop%E4ische+k%FCche/Rezepte.html
21.http://blog.sprachenzentrum.hu-berlin.de/2009/12/16/weihnachten-in-polen-weihnachtsmenues/
22.http://www.hoteltwardowski.pl/fr/core/generic.php?_PageID=31282
23.BARLÖSIUS, Eva/NAUMANN, Gerhard/TEUTEBERG, Hans Jürgen (1997): Leitgedanken über die Zusammenhänge von Identität und kulinarischer Kultur im Europa der Regionen. In: TEUTEBERG/NEUMANN/ WIERLACHER/ BARLÖSIUS (Hg.), 13-23.
24.BAUMANN, Klaus-Dieter (2004): Die Integrativität translatorischer Kompetenz. In: FLEISCHMANN/SCHMITT/WOTJAK (Hg.), 25-42.
25.BEST, Joanna (2002): Die Bedeutung der grundsprachlichen Kompetenz in der Übersetzer- und Dolmetscherausbildung. In: BEST/KALINA (Hg.), 125-133.
26.BEST, Joanna/ KALINA, Sylvia (Hg.)(2002): Übersetzen und Dolmetschen. Eine Orientierungshilfe. Tübingen, Basel.
27.CHOJNOWSKI, Przemysław (2001): Kulturen im Spiegel der Lexikographie. Polnisch-deutsche Wörterbücher als Hilfsmittel bei der Übersetzung kultureller Schlüsselwörter. In: Ch. SCHATTE (Hg.): Linguistische und didaktische Probleme der Translatorik. Poznań, 2
28.DĄBROWSKA, Anna (1998): O językowym zachowaniu się przy stole. Dlaczego upiększamy nazwy potraw? In: P. KOWALSKI (Hg.): Oczywisty urok biesiadowania. Wrocław 248-253.
29.FEYRER, Cornelia (2009): Kultur und Kulinaria im Transfer: Von der Alchemie des Kochens zur Synergie kulinarischer Kultureme in der Translation. In: LAVRIC/ KONZETT (Hg.), 389-404.
30.FINK, Michael (2010): Waren- und Produktnamen als besondere Namenkategorie. Exemplifiziert an den Namen der IKEA-Produkte. Hamburg.
31.FLEISCHMANN, Eberhard (2004): Zum Begriff der translatorischen Kulturkompetenz und dem Problem ihrer Vermittlung. In: FLEISCHMANN/ SCHMITT/ WOTJAK, 323-341.
32.FLEISCHMANN, Eberhard/ SCHMITT, Peter A./ WOTJAK, Gerd (Hg.) (2004): Translationskompetenz. Tübingen.
33.GRUCZA, Franciszek (1985): Lingwistyka, lingwistyka stosowana, glottodydaktyka, translatoryka. In: F. GRUCZA (Hg.): Lingwistyka, glottodydaktyka, translatoryka. Warszawa, 19-44.
34.GRUCZA, Franciszek (1998): Wyodrębnianie się, stan aktualny i perpektywy świata translacji oraz translatoryki. In: Lingua legis 6, 2-12.
35.GRUCZA, Sambor (2004): Dydaktyka translacji. Terminologiczna preparacja dydaktycznych tekstów specjalistycznych. In: J. LEWANDOWSKI (Hg.): Języki Specjalistyczne 4. Leksykografia terminologiczna - teoria i praktyka. Warszawa, 243-267.
36.HEJWOWSKI, Krzysztof (2006): Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu. Warszawa.
37.HOLZER, Peter J. (2009): Pragmatische und kulturpaarspezifische Aspekte der Übersetzung von landestypischen Kulinaria. In: LAVRIC/ KONZETT, 377-387.
38.JAATH, Kristine (2010): Reise Know-How Polen – Masuren, Ermland, Danziger Bucht: Reiseführer für individuelles Entdecken. Bielefeld.
39.KAŁASZNIK, Marcelina (2013a): Die strukturelle Analyse von deutschen Bezeichnungen für Eisdesserts. In: E. KNIPF-KOMLÓSI, P. ÖHL, A. PÉTERI, R. V. RADA (Hg.): Dynamik der Sprache(n) und der Disziplinen. 21. Internationale Linguistiktage der Gesellschaft f
40.KAŁASZNIK, Marcelina (2013b): Typologie der adnominalen Attribute im Kulinarischen. In: I. BARTOSZEWICZ, J. SZCZĘK, TWOREK, A. (Hg.): Im Anfang war das Wort I (= Linguistische Treffen in Wrocław vol. 9). Wrocław, Dresden, 115-121
41.KAŁASZNIK, Marcelina (2013c): Valenz im nominalen Bereich (am Beispiel der Bezeichnungen Eisdesserts in Form von Komposita. In: P. ĎURČO et al. (Hg.): Valenz und Kookkurrenz. Berlin, Münster, 27-40.
42.KAŁASZNIK, Marcelina/ SZCZĘK, Joanna (2012): Wie macht man einen Namen in der Kochkunst? – Zur Analyse der Nominationsprozesse im Kulinarischen (am Beispiel der deutschen Bezeichnungen für Eisdesserts). In: Zbornik za jezike i književnosti filozofskogo fa
43.SZCZĘK, Joanna/ KAŁASZNIK, Marcelina (2013a): Bilder auf dem Teller – Bilder im Kopf? Über den Beitrag der Kulinaristik zur Stereotypenforschung. In: Studia Lingustica 32, 189-204.
44.KAŁASZNIK, Marcelina/ SZCZĘK, Joanna (2013b): Die Kunst der richtigen Komposition – Zur Analyse der Bezeichnungen für Eisdesserts. In: Studia Germanica Gedanensia 29, 98-109.
45.KAŁASZNIK, Marcelina/ SZCZĘK, Joanna: Manifestation von Emotionen in der kulinarischen Welt (im Druck a).
46.KAŁASZNIK, Marcelina/ SZCZĘK, Joanna: ,Utracone w tłumaczeniu‛ – o problemach z tłumaczeniem nazw potraw z języka polskiego na język niemiecki. In: Rocznik Przekładoznawczy (im Druck b).
47.KĄTNY, Andrzej (2007): Zu den deutschen Entlehnungen in der kulinarischen Lexik des Polnischen. In: F. GRUCZA et al. (Hg.): Germanistische Wahrnehmungen der Multimedialität, Multilingualität und Multikulturalität. Materialien der Jahrestagung der VGP in O
48.KOHRS, Jurgita (2008): Litauische Realien auf deutschsprachigen Internetseiten über Litauen. In: Sociolingvistika 12, 57-65.
49.KOLLER, Werner (2004): Einführung in die Übersetzungswissenschaft. Wiesbaden.
50.KRZYŻANOWSKA, Joanna (2013): Probleme mit Übersetzung von Speisekarten der Breslauer Restaurants. Magisterarbeit (Masch.). Wrocław.
51.KUPSCH-LOSEREIT, Sigrid (1999): Die kulturelle Kompetenz des Translators. http://www.fask.uni-mainz.de/user/kupsch/kulturkompetenz.html [Zugriff am 11.05.07].
52.LAVRIC, Eva/ KONZETT, Carmen (Hg.) (2009): Food and Language. Sprache und Essen (=Innsbrucker Beiträge zu Sprache, Kultur und Translation). Bd. 2. Frankfurt a. Main.
53.LEPENIES, Wolf (1997): Die Übersetzbarkeit der Kulturen. Ein europäisches Problem, eine Chance für Europa. In: A. HAVERKAMP (Hg.): Die Sprache der anderen. Übersetzungspolitik zwischen den Kulturen. Frankfurt a. Main, 95-117.
54.LEUBE, Karen (2002): Die Rolle der Fremdsprachenkompetenz in der Übersetzer- und Dolmetscherausbildung. In: BEST/ KALINA, 135-147.
55.LIPIŃSKI, Krzysztof (2000): Vademecum tłumacza. Kraków.
56.LÖWE, Barbara (2002): Translatorische Kulturkompetenz. Inhalte – Erwerb – Besonderheiten. In: BEST/ KALINA,148-161.
57.MAŁGORZEWICZ, Anna (2012). Die Kompetenzen des Translators aus kognitiver und translationsdidaktischer Sicht. Wrocław.
58.MANNOVÁ, Elena (2007): Stereotypen auf dem Teller. Eine Analyse der Speisenamen in slowakischen Kochbüchern im 20. Jahrhundert. In: H. H. HAHN, E. MANNOVÁ (Hg.): Nationale Wahrnehmung und ihre Stereotypisierung. Beiträge zur Historischen Stereotypenforsch
59.MÜLLER-BOLLHAGEN, Elgin (1985): Überraschungsfrikadelle mit Chicoréegemüse und
60.Folienkartoffel. Zur Frage „Usuelle oder nichtusuelle Wortbildung?“ Untersucht an Substantivkomposita in Kochrezepten. In: E. KOLLER, Erwin, H. MOSER (Hg.): Studien zur Deutschen Grammatik. Johannes Erben zum 60. Geburtstag. Innsbruck, 225-237.
61.NEUMANN, Gerhard (1993): „Jede Nahrung ist ein Symbol“. Umrisse einer Kulturwissenschaft des Essens. In: WIERLACHER/ NEUMANN/ TEUTEBERG (Hg.), 385-444.
62.PIEŃKOS, Jerzy (2003): Podstawy przekładoznawstwa. Kraków.
63.POHL, Heinz-Dieter (2004): Die Sprache der österreichischen Küche – Ein Spiegelbild sprachlicher und kultureller Kontakte. In: Internetzeitschrift für Kulturwissenschaften 15:
64.http://www.inst.at/trans/15Nr/06_1/pohl15.htm. (13.07.2012)
65.RILEY-KÖHN, Sibylle (1999): Englische Kochrezepte und Speisekarten in Vergangenheit und Gegenwart. Eine linguistische Analyse zur Fachsprache der Gastronomie. Frankfurt a. Main.
66.SCHELLER-BOLTZ, Dennis (2010): Kompetenzanforderungen an Übersetzer und Dolmetscher. In: Das Wort. Germanistisches Jahrbuch Rußland, 213-233.
67.SCHIRRMEISTER, Claudia (2000): Bratwurst oder Lachsmousse. Die Symbolik des Essens. Bielefeld.
68.SCHULZE, Dieter (2006): Polen. Baedeker Allianz Reiseführer. Ostfildern.
69.SIERADZKA, Małgorzata (2011): Cepelia, Kresy, szlachta, kontusz… Kritische Anmerkungen zum Umgang der Studierenden mit den Nachschlagewerken bei der Übersetzung von Realienbezeichnungen. In: Z. BOHUŠOVA, A. HUT'KOVÁ, A. MAŁGORZEWICZ, J. SZCZĘK (Hg.): Tran
70.SNELL-HORNBY, Mary (2008): Übersetzen und Identität im vielsprachigen Europa. Ein kulinarisch-literarisches Intermezzo. In: H. P. KRINGS, F. MAYER (Hg.): Sprachenvielfalt im Kontext der Fachkommunikation, Übersetzung und Fremdsprachenunterricht. Berlin, 8
71.STANASZEK, Maciej (2007): Tłumacz jako kucharz teoretyk, czyli o przekładzie nazw kulinariów austriackich na język polski. In: A. SZCZĘSNY, K. HEJWOWSKI (Hg.): Językowy obraz świata w oryginale i przekładzie. Siedlce, 449-466.
72.SZCZĘSNY, Anna (2001): Czy tłumacz powinien być ekspertem? In: A. KOPCZYŃSKI, U. ZALIWSKA-OKRUTNA (Hg.): Język rodzimy a język obcy – komunikacja, przekład, dydaktyka. Warszawa, 119-127.
73.TEUTEBERG, Hans, Jürgen / NEUMANN, Gerhard/ WIERLACHER, Alois/ BARLÖSIUS, Eva (Hg.)(1997): Essen und kulturelle Identität. Berlin.
74.TSCHOFEN, Bernhard (2008): Kulinaristik und Regionalkultur. In: WIERLACHER / BENDIX (Hg.), 63-78.
75.WIERLACHER, Alois/ NEUMANN, Gerhard/ TEUTEBERG, Hans, Jürgen (Hg.)(1993): Kulturthema Essen. Ansichten und Problemfelder. Berlin.
76.WIERLACHER, Alois/ BENDIX, Regina (Hg.)(2008): Kulinaristik. Forschung – Lehre – Praxis. Berlin.
77.WIERZBICKA, Anna (2007): Słowa klucze. Różne języki – różne kultury. Warszawa.
78.WITASZEK-SAMBORSKA, Małgorzata (2005): Studia nad słownictwem kulinarnym we współczesnej polszczyźnie. Poznań.
79.WITTE, Heidrun (2007): Die Kulturkompetenz des Translators. Tübingen.
80.ŻARSKI, Waldemar (2008): Książka kucharska jako tekst. Wrocław.