Studia Maritima

ISSN: 0137-3587     eISSN: 2353-303X
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / Vol. 27/1 2014
The Swedish Trade Union, Swedish Society and Polish Pro-independence Emigration in Sweden Toward the Independent Self-governing Trade Union Solidarity and the Democratic Opposition in the Polish People's Republic in the Years 1980-1990.
(Szwedzkie związki zawodowe i społeczeństwo oraz polskie uchodźstwo niepodległościowe w Szwecji wobec niezależnego samorządnego związku zawodowego "Solidarność" i opozycji demokratycznej w PRL w latach 1980-1990.)

Rok wydania:2014
Liczba stron:21 (153-173)
Słowa kluczowe: Sweden Polish emigrants the Independent Self-Governing Trade Union Solidarity opposition in Poland in the years 1980–1990
Autorzy: Bolesław Hajduk

Abstrakt

Wsparcie przez organizacje zawodowe, społeczeństwo i władze oraz polską emigrację niepodległościową w Szwecji udzielane NSZZ „Solidarność” i opozycji demokratycznej w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (PRL) miało różne formy. Przed powstaniem pierwszego niezależnego od władz związku zawodowego rozwój struktur opozycji wolnościowej w PRL wspierali działacze Szwedzkiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej. W okresie fali strajków robotniczych, które nasiliły się w Polsce w sierpniu 1980 roku zdominowana przez socjaldemokratów Centrala Szwedzkich Związków Zawodowych (LO) nawiązała bliskie kontakty z strukturami organizującymi wystąpienia polskich robotników. Efektem ich były wsparcie strajkujących robotników na arenie międzynarodowej, między innymi przez przywódcę socjaldemokratów Olofa Palmego oraz pomoc finansowa na potrzeby organizacyjne i dostawy urządzeń poligraficznych. Po wprowadzeniu w PRL stanu wojennego oraz delegalizacji NSZZ „Solidarność” i pozostałych grup opozycyjnych zarówno socjaldemokratyczne, jak i inne szwedzkie związki zawodowe rozwinęły różne formy pomocy dla opozycyjnych struktur działających w tzw. podziemiu. Gromadzono i przekazywano środki finansowe, organizowano zbiórki i transport darów oraz rozwijano intensywną działalność propagandowo-informacyjną w Skandynawii, w Europie i w świecie. Poza pomocą udzielaną przez szwedzkie związki zawodowe ważne znaczenie dla struktur opozycyjnych w PRL miało wsparcie ze strony czynników oficjalnych i społeczeństwa szwedzkiego. Po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce, minister Ole Ullsten wspólnie z ministrami spraw zagranicznych Danii i Norwegii, jednoznacznie potępili ograniczanie swobód obywatelskich w PRL oraz internowania (aresztowania) przywódców i działaczy NSZZ „Solidarność”. Ogromnym wsparciem dla „nielegalnych” struktur „Solidarności” oraz społeczeństwa polskiego była pomoc niesiona przez wyspecjalizowane szwedzkie instytucje pozarządowe i charytatywne takie jak: Szwedzki Czerwony Krzyż, organizację Ratujcie Dzieci, Pomoc Luterańska, Wolny Kościół Ewangeliczny i Pomoc Indywidualna. Na odnotowanie zasługuje również aktywność pomocowa społeczeństwa szwedzkiego, w tym placówek oświatowych, w różnych regionach Szwecji. Poza tym ważną rolę w akcji niesienia pomocy antyreżimowej opozycji demokratycznej w PRL odgrywało uchodźstwo polskie w Szwecji. Koordynacją programu pomocowego w Szwecji na rzecz „Solidarności” i opozycji zajmowała się Rada Uchodźstwa Polskiego, skupiająca 16 organizacji niepodległościowych oraz Federacja Uchodźstwa Polskiego. W dziedzinie niesienia pomocy NSZZ „Solidarność” i opozycji demokratycznej w PRL wspomnieć również należy o wielostronnym wsparciu kierowanego przez profesora Eugeniusza S. Kruszewskiego Skandynawskiego Komitetu na Rzecz Wolnej Polski z siedzibą w Danii. Do chwili przekształcenia w Instytut Polsko-Skandynawski w grudniu 1984 roku SKnRzWP prowadził aktywną akcję propagandową, m.in. na terenie Szwecji, informującą o wydarzeniach politycznych w PRL, prześladowaniach opozycjonistów, poczynaniach władz reżimowych oraz działaniach wspierających podejmowanych na arenie międzynarodowej.
Pobierz plik

Plik artykułu