Studia Maritima

ISSN: 0137-3587     eISSN: 2353-303X     DOI: 10.18276/sm.2015.28-12
CC BY-SA   Open Access   ERIH PLUS

Lista wydań / Vol. 28 2015
Ziemianki Królestwa Polskiego a gospodarka . Koncepcje i empiria (przełom wieków XIX i XX).

Rok wydania:2015
Liczba stron:21 (295-315)
Słowa kluczowe: kobiety-ziemianki (przełom XIX i XX w.) gospodarka modernizacja
Cited-by (Crossref) ?:
Autorzy: Ewelina Maria Kostrzewska
Uniwersytet Łódzki, Instytut Historii

Abstrakt

Od początku XIX w. ewolucja stosunków ekonomicznych i skomplikowane uwarunkowania polityczne na ziemiach polskich zmuszały, a jednocześnie umożliwiały części ziemianek podejmowanie aktywności gospodarczej. Co prawda, już w okresie staropolskim zdarzało się, że kobiety zarządzały dobrami ziemskimi i prowadzeniem tzw. żeńskiego gospodarstwa, ale przełom wieków XIX i XX wraz z industrialno-cywilizacyjnymi przemianami nadawał ich obecności w majątkach nową jakość. Ziemianki stawały się oficjalnymi współgospodarzami dóbr, odpowiedzialnymi za ich finansową kondycję. W artykule podjęte zostały zagadnienia związane z udziałem i wkładem ziemianek zarówno w rozwój własnych majątków, jak i życie gospodarcze Królestwa Polskiego w okresie przełomu stuleci. Postawione w tekście pytania, m.in. o preferowane przez ziemianki branże rolniczej wytwórczości, nie tylko tradycyjne, lecz także mniej typowe, pozwalają zauważyć wzrost aspiracji kobiet wypowiadających się w prasie i czasopismach fachowych na tematy gospodarcze, jak i nie zawsze udane zmagania z twardymi prawami rynku. Specyfika ziemianek – przedstawicielek elit – kierowała je w stronę poszukiwania europejskich inspiracji czy wzorców, znajdowanych w gospodarczych podróżach. Zdobytą wiedzę i umiejętności przekładały na własną działalność i na społecznym forum dzieliły się doświadczeniami. Coraz częściej też pojawiały się obok mężczyzn jako równoprawne działaczki gospodarcze, podejmujące mniej lub bardziej udane próby samodzielnej aktywności, warunkowanej finansową niezależnością. Zdobywały ją na drodze ewolucji i raczej powolnymi przemianami mentalności charakterystycznej dla środowiska, z którego się wywodziły.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Aktywność gospodarcza ziemiaństwa w Polsce w XVIII–XX wieku, red. W. Caban, M.B. Markowski, Kielce 1993.
2.Chlebowska A., „Stare panny”, wdowy i rozwiedzione. Samotne szlachcianki w Prusach w latach 1815–1914 na przykładzie prowincji Pomorze, Szczecin 2012.
3.Chomać R., Struktura agrarna Królestwa Polskiego na przełomie XIX i XX w., Warszawa 1970.
4.Epsztein T., Między wsią a miastem. Działalność społeczna i kulturalna ziemianek z Lubelszczyzny w II połowie XIX i w XX wieku, [w:] Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie 3. Panie z dworów i pałaców, red. H. Łaszkiewicz, t. 2, Lublin 2007.
5.Kostrzewska E.M., Szkolnictwo gospodarczo-rolnicze ziemianek Królestwa Polskiego na przełomie XIX i XX w. Między tradycją a nowoczesnością, [w:] Z dziejów polskiej kultury i oświaty od średniowiecza do początków XX wieku, red. K. Jakubiak, T. Maliszewski, Kraków 2010.
6.Łukasiewicz J., Kryzys agrarny na ziemiach polskich w końcu XIX wieku, Warszawa 1968.
7.Popiołek B., Kobiecy świat w czasach Augusta II. Studia nad mentalnością kobiet z kręgów szlacheckich, Kraków 2003.
8.Pruski W., Hodowla zwierząt gospodarskich w Królestwie Polskim w latach 1815–1918, t. 2, Warszawa 1968.
9.Rzepniewska D., Kobieta w rodzinie ziemiańskiej w XIX wieku. Królestwo Polskie, [w:] Kobieta i społeczeństwo na ziemiach polskich w XIX w. Zbiór studiów, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 1990.
10.Sikorska-Kulesza J., Między nadmiarem a niedostatkiem. Uwagi o czasie wolnym ziemiaństwa XIX w., [w:] Kobieta i kultura czasu wolnego. Zbiór studiów, t. 7, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2001.
11.Socha J., Szkice z dziejów wsi, Łódź 2008.
12.Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie 5. Praca i życie codzienne w majątku ziemiańskim, pod red. H. Łaszkiewicza, Lublin 2012.