Studia Maritima

ISSN: 0137-3587     eISSN: 2353-303X     DOI: 10.18276/sm.2015.28-03
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / Vol. 28 2015
Problemy w Relacjach Gospodarczych Między Polską a Szwecją w XVIII wieku.

Rok wydania:2015
Liczba stron:18 (35-52)
Słowa kluczowe: handel między Polską a Szwecją zboże żelazo żegluga XVIII w.
Autorzy: Gabriela Majewska
Uniwersytet Gdański, Instytut Historii

Abstrakt

Handel morski krajów bałtyckich w epoce nowożytnej (XVI–XVIII w.) wykazywał silne powiązania z Europą Zachodnią, a także ożywione kontakty żeglugowe i handlowe wewnątrz basenu Bałtyku, głównie w relacji południe–północ. Ten kierunek wymiany w wypadku Polski zyskał na znaczeniu w XVIII w., kiedy rosło znaczenie kontaktów handlowych z krajami skandynawskimi kosztem Holandii. Głównym partnerem gospodarczym Polski na Bałtyku była Szwecja. Między tymi państwami wykształciły się silne powiązania rynkowe, czemu sprzyjał komplementarny charakter wymiany handlowej. Szwecja występowała jako znaczący odbiorca żywności, głównie zboża, a zarazem dostawca ważnych artykułów przemysłowych, głównie żelaza. Z komplementarnością gospodarki Szwecji i Polski wiąże się udział Polski w obrotach handlowych Szwecji, jej rola w zaspokajaniu potrzeb żywnościowych (głównie żyto i pszenica) północnego sąsiada i jej znaczenie jako odbiorcy najważniejszego artykułu eksportowego Szwecji – żelaza. Na podstawie statystycznych zestawień szwedzkich i polskich można pokazać, jak kształtowała się wielkość obrotów polsko-szwedzkich, jaki był bilans tych obrotów (dla większości okresu korzystny dla Polski), rodzaj i ilość wymienianych towarów między Szwecją a Polską, trendy rozwojowe, udział poszczególnych towarów w całości obrotów. Przechodząc do problematyki żeglugi między Polską a Szwecją, należy zwrócić uwagę na ruch statków między tymi krajami (liczba i tonaż), bandery obsługujące tę żeglugę, porty uczestniczące w handlu morskim obu krajów. Negatywne konsekwencje dla relacji gospodarczych polsko-szwedzkich miały konflikty wojenne, które angażowały państwa leżące nad Bałtykiem. Perturbacje w działalności handlu podczas wojen (wojna północna lat 1700–1721, oblężenie Gdańska w latach 1733–1734, wojny szwedzko-rosyjskie w latach 1741–1743 i 1788–1790) znalazły odbicie w ruchu żeglugowym zarówno Polski, jak i Szwecji, w obrotach handlu i jego strukturze.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Cieślak E., Polsko-szwedzki handel morski w XVIII w. (Materiały w archiwach szwedzkich), „Zapiski Historyczne” 1980, t. 45, z. 4.
2.Cieślak E., Węzłowe problemy handlu i żeglugi bałtyckiej w XVIII wieku na przykładzie wymiany Szwecji z Polską, Rosją i Prusami, „Nautologia” 1981, R. 16, nr 4 (64).
3.Cieślak E., Trzoska J., Handel i żegluga gdańska w XVIII w., [w:] Historia Gdańska, t. III/1: 1655–1793, red. E. Cieślak, Gdańsk 1993.
4.Gierszewski S., Statystyka żeglugi Gdańska w latach 1670–1815, Warszawa 1963.
5.Gierszewski S., Wpływ wojny szwedzko-rosyjskiej 1788–1790 na sytuację w portach pomorskich, „Ars Historica. Prace z Dziejów Powszechnych i Polski”, Uniwersytet
6.im. Adama Mickiewicza z Poznania, Seria Historia nr 71, [Poznań] 1976.
7.Guldon Z., Zalewski S., Eksport zbożowy Rosji w XVI–XVIII w., „Zapiski Historyczne” 1977, t. 42, z. 1.
8.Heckscher E.F., Sveriges ekonomiska historia från Gustav Vasa, del II, bd. 2, Stockholm 1949.
9.Hildebrand K.G., Foreign Markets for Swedish Iron in the 18th Century, „The Scandinavian Economic History Review” 1958, Vol. 6, No. 1.
10.Historisk statistik för Sverige, del 3: Utrikeshandel 1732–1970, Lund 1972.
11.Högberg S., Utrikeshandel och sjöfart på 1700-talet. Stapelvaror i svensk export och import 1738–1808, Lund 1969.
12.Majewska G., Struktura i rozwój obrotów handlowych Sztokholmu w drugiej połowie XVII i w XVIII wieku, Zeszyty Naukowe Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Gdańskiego, „Historia” 1980, nr 10.
13.Majewska G., Polityka handlowa Szwecji w latach 1720–1809, Gdańsk 1991.
14.Trzoska J., Warunki żeglugi i handlu na Bałtyku podczas wojny rosyjsko-szwedzkiej lat 1741–1743, „Nautologia” 1980, R. 15, nr 4.
15.Trzoska J., Wywóz zboża i towarów spożywczych z Gdańska do Szwecji podczas wojny rosyjsko-szwedzkiej 1741–1743, „Zapiski Historyczne” 1984, t. 49, z. 4.
16.Trzoska J., Gdańsk jako ośrodek zaopatrzenia wojsk podczas wielkiej wojny północnej (1709–1721), „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 1985, t. 28.
17.Trzoska J., Sprawa kaprów królewskich w Gdańsku w polityce Augusta II i Piotra I (1716–1721), „Rocznik Gdański” 1986, t. 46, z. 1.
18.Trzoska J., Gdańsk wobec wojny rosyjsko-szwedzkiej lat 1741–1743, „Rocznik Gdański” 1991, t. 51, z. 1.
19.Źródła do dziejów handlu i żeglugi Gdańska, red. S. Hoszowski, t. 2, Warszawa 1963.