Studia Administracyjne

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia Administracyjne

ISSN: 2080-5209     DOI: 10.18276/sa.2015.7-07
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / nr 7 2015
Tradycje i współczesność nowoczesnego samorządu terytorialnego w Polsce

Rok wydania:2015
Liczba stron:27 (121-147)
Słowa kluczowe: historia administracji samorząd terytorialny
Autorzy: Wiesław Sieciński
Zamiejscowy Wydział Społeczno-Ekonomiczny Uniwersytetu Szczecińskiego w Gorzowie Wielkopolskim

Abstrakt

Tradycje współczesnego samorządu terytorialnego w Polsce sięgają czasów Konstytucji 3 maja 1791 roku. Klęska polityczna Rzeczypospolitej zakończona w 1795 roku trzecim rozbiorem Polski uniemożliwiła dalsze kształtowanie się polskiej samorządności. W myśl postanowień władz państw zaborczych na okupowanych przez nie terytoriach kraju wprowadzono właściwe zaborcom zasady administracji publicznej. Różnorodność form sprawowania władzy lokalnej utrudniała scalenie terytorialne po odzyskaniu niepodległości przez Polskę. W II Rzeczypospolitej (1918–1939) odbudowano ogniwa samorządności na poziomie gminy i powiatu. Po drugiej wojnie światowej przeprowadzono w Polsce zmianę zasad ustrojowych państwa, wprowadzając rady narodowe różnego szczebla wyposażone w funkcje uchwałodawcze, wykonawcze i kontrolne. W roku 1990 w wyniku gruntownych przemian społecznych połączonych ze zmianą ustroju państwa Sejm 8 marca 1990 roku po uprzedniej zmianie Konstytucji uchwalił ustawę o samorządzie terytorialnym. Od 1990 roku zaczyna się historia nowej organizacji samorządu terytorialnego – do roku 1998 na poziomie gminy, zaś z l stycznia 1999 roku również na poziomie powiatu i województwa.

Bibliografia

1.Bukowski Z., Jędrzejewski T., Rączka P., Ustrój samorządu terytorialnego, Dom Organizatora, Toruń 2013.
2.Ćwik W., Od rozbiorów do I wojny światowej, w: Administracja w systemie ustrojowym Polski do 1939 r., red. W. Ćwik, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Administracji i Zarządzania, Przemyśl 1999.
3.Izdebski H., Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, LexisNexis, Warszawa 2009.
4.Jaworski I., Zarys powszedniej historii państwa i prawa, PWN, Warszawa 1983.
5.Karpiuk M., Samorząd terytorialny a państwo. Prawne instrumenty nadzoru nad samorządem gminnym, Wydawnictwo KUL, Lublin 2008.
6.Kociubiński K., Polski samorząd gminny w procesie integracji europejskiej na tle funkcjonowania samorządów innych państw UE, Arboretum, Wrocław 2010.
7.Leoński Z., Samorząd terytorialny w RP, C.H. Beck, Warszawa 2006.
8.Malec D., Malec J., Historia administracji nowożytnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1996.
9.Samorząd w Polsce. Istota, formy, zadania, red. S. Wykrętowicz, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 1998.
10.Słobodzian B., Współczesny samorząd terytorialny w Polsce, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2006.
11.Śniecikowski W., Szkice o samorządzie terytorialnym, Wydawnictwo Samorządowe Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej w Warszawie, Pasłęk 1996.