Rocznik Komparatystyczny

ISSN: 2081-8718     eISSN: 2353-2831     DOI: 10.18276/rk.2016.7-14
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / 7 (2016)
Szczecin i ryby. Wokół przekładu opisu miasta Paula Friedeborna (1572–1637)

Rok wydania:2016
Liczba stron:13 (235-247)
Słowa kluczowe: laudacja księstwo pomorskie deskrypcje miast literatura łacińska XVII w. edytorstwo translatoryka literaturoznawstwo porównawcze retoryka
Cited-by (Crossref) ?:
Autorzy: Agnieszka Borysowska
Książnica Pomorska w Szczecinie

Abstrakt

The subject of this article is the work of Paul Frideborn Descriptio urbis Stetinensis [The description of the city of Szczecin], a new edition and Polish translation of which has been published in 2016. This prose description of the city was first published in Szczecin in 1624. During this period Szczecin was the capital of the Duchy of Pomerania, a Hanseatic city, organized as a civic republic and ruled by a community of wealthy patricians. Friedeborn, a councilor and secretary of the city who dedicated his work to Szczecin’s city council, was himself a part of this environment. The work was written in Latin and is a laudation constructed according to patterns popular in Friedeborn’s times, which were derived from Quintillian’s advice: to praise the city as if a man, that is, by the description of his origin (in this case – information about the founding of the city), attributes of “body and spirit” (i.e. the issues concerning the organization and municipal institutions) and deeds (regarded as residents’ achievements). An interesting persuasive part of the work is a catalogue of fish inhabiting the rivers and reservoirs surrounding the city. The catalogue, present also in other works describing Pomerania in the time, indicates the main source of the region’s natural wealth and serves as a showcase for the region. This element proved to be especially challenging to translate, due to differences in historical and contemporary fish names. Other translation problems have been pinpointed in the article, such as abbreviations, the translation of the chronogram, proper nouns, etc.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Borysowska, Agnieszka. „Andrzej Loeaechius i jego twórczość poetycka”. Slavia Occidentalis 54 (1997): 17–28.
2.Borysowska, Agnieszka. „Wstęp”. Opis miasta Szczecina. Paul Friedeborn. Oprac. i przełożyła Agnieszka Borysowska. Warszawa: Sub Lupa, 2016. 5–31.
3.Cieśluk, Małgorzata. „Eilharda Lubinusa «Krótki opis Pomorza» – słowo od tłumaczki”. Eilharda Lubinusa podróż przez Pomorze. Red. Radosław Skrycki. Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 2013. 375–382.
4.Friedeborn, Paul. Descriptio urbis Stetinensis, topographica, historica cum icone, Genium Loci adumbrante conscripta in Dei sospitatoris laudem, iustam patriae devotionem. Stetini: typis Nicolai Bartholdi, 1624.
5.Friedeborn, Paul. Opis miasta Szczecina. Oprac. i przełożyła Agnieszka Borysowska. Warszawa: Sub Lupa, 2016.
6.Gruchała, Janusz S. „Uwagi o wydawaniu prozy staropolskiej”. Terminus IX.2 (2007): 15–35.
7.Hainhofer, Filip. „Filipa Hainhofera dziennik podróży, zawierający obrazki z Frankonii, Saksonii, Marchii Brandemburskiej i Pomorza w roku 1617”. Przekład i oprac. Krzysztof Gołda. Źródła do Dziejów Pomorza Zachodniego IX (2000): 13–172.
8.Kiliaan, Cornelius. Etymologicum Teutonicae linguae, sive Dictionarium Teutonico-Latinum. Antverpiae: Moretus, 1599.
9.Krantz, Albert. Wandalia. Coloniae: Joannes Soter alias Heil et Socii, 1519.
10.Krzywy, Roman. Wędrówki z Mnemozyne. Studia o topice dawnego podróżopisarstwa. Warszawa: Muzeum Pałac w Wilanowie, 2013.
11.Mayer, Johann. Vocabularium majus, latino-germanicum in V. libros divisum, quorum I. est Scholasticus, II. Ecclesiasticus, III. Politicus, IV. Physicus et Medicinalis, V. Oeconomicus … in usum Scholae Ulmensis. Ulmae: Kühne, 1648.
12.Micraelius, Johannes. Sechstes und Letztes Buch Von deß Pommerlandes Gelegenheit und Ein-Wohnern. Bd. 6. Stettin: Georg Rhete, 1639.
13.Migdalski, Paweł. „Stan i potrzeby polskojęzycznych edycji źródeł do dziejów Księstwa Pomorskiego”. Piśmiennictwo na Pomorzu Zachodnim do końca XVIII w. Red. Janina Kosman. Szczecin: Wydawnictwo Archiwum Państwowego „Dokument”, 2015. 9–32.
14.Prasch, Johann Ludwig. Organon latinae linguae, oder Neue deutliche Lehrart, wie man die gut-Lateinische Sprache … lehren … kan …, Regenspurg: [s.n.], 1686.
15.Skwara, Marek. „Ryby w świecie ziemiańskiego dobrobytu (od sztuki kulinarnej do retoryki)”. Z warsztatu badawczego humanistyki: materiały I Sympozjum Młodych Pracowników Nauki Wydziału Humanistycznego, Uniwersytet Szczeciński, 8–10 maja 1991. Red. Robert Cieślak, Ewa Tierling, Piotr Urbański. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 1993. 67–81.
16.Winiarczyk, Marek. Sigla Latina in libris impressis occurenta cum siglorum Graecorum apendice. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1995.