Rocznik Komparatystyczny

ISSN: 2081-8718     eISSN: 2353-2831    OAI    DOI: 10.18276/rk.2015.6-23
CC BY-SA   Open Access   ERIH PLUS

Lista wydań / 6 (2015)
Kanon polskiej liryki według Petera i Renate Lachmannów

Autorzy: Przemysław Chojnowski
Uniwersytet Wiedeński, Uniwesytet im. Adama Mickiewicza
Słowa kluczowe: poezja polska polsko-niemieckie związki literackie transfer kulturowy poeci niemieccy jako tłumacze strategie antologizacyjne budowanie kanonu kanon literacki antologia tłumaczeniowa Renate Lachmann Peter Lachmann pamięć kulturowa
Rok wydania:2015
Liczba stron:24 (433-456)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstrakt

The bilingual anthology of Polish poetry Poesie der Welt. Polen (Berlin: Propyläen Verlag, 1987) edited by Peter and Renate Lachmann is undoubtedly one of the most interesting and the most important German-language editions of Polish poems, which appeared within the last few decades. Its concept is the brainchild of Peter Lachmann. The collection of texts includes also their interlinear translations what makes the anthology uniqe in regard to presentation of Polish literature in German speaking countries. The paper focuses on the selection criteria the selection of the texts (editorial policies) and touches upon canonization processes. Moreover, the type of behavior of the editors and translators towards the question of the canon of Polish poetry is specified. Peter and Renate Lachmann perceive the literary production as a cultural memory of the Polish. That is why they also focus on historiographic motives of selected poems.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Bennett, Karen. „At the Selvedges of Discourse: Negotiating the ʻIn-Between’ in Translation Studies”. Word and Text. A Journal of Literary Studies and Linguistics II. 2 (2012): 43–61.
2.Chojnowski, Przemysław. Zur Strategie und Poetik des Übersetzens. Eine Untersuchung der Anthologien zur polnischen Lyrik von Karl Dedecius. Berlin: Frank & Timme. Verlag für wissenschaftliche Literatur, 2005.
3.---. „Antologia przekładowa jako forma odkrywania «nieobecnych» literatur”. Między oryginałem i przekładem. Red. M. Filipowicz-Rudek. T. 12. Kraków Księgarnia Akademicka, 2006. 309–322.
4.---. „Das Phänomen der literarischen Zweisprachigkeit. Zu Peter Lachmanns bilingualer Schreibpraxis”. Kulturelle Grenzgänge. Festschrift für Christa Ebert zum 65. Geburtstag. Hrsg. A. Brockmann, J. Lebedewa, M. Smyshliaeva, R. Żytyniec. Berlin: Frank & Timme. Verlag für wissenschaftliche Literatur, 2012. 215–224.
5.---. „Życie w «pomiędzy». Rys biograficzno-artystyczny Piotra (Petera) Lachmanna”. Prace Literaturoznawcze III (2015): 129–154.
6.---. Germersheimer Übersetzerlexikon UeLEX. (Portret P. Lachmanna jako tłumacza). Online. http://www.uelex.de/artiklar/Peter_(Piotr)_LACHMANN [dostęp: 7 X 2015].
7.Dzikowska, Elżbieta. „Heinrich Nitschmann (1826–1905)”. „...nie będzie nigdy Niemiec Polakowi bratem”...? Z dziejów niemiecko-polskich związków kulturowych. Red. M. Zybura. Wrocław: Okis [„Odra”], 1995. 199–213.
8.Even-Zohar, Itamar. „Miejsce literatury tłumaczonej w polisystemie literackim”. Przeł. M. Heydel. Współczesne teorie przekładu. Red. P. Bukowski, M. Heydel. Kraków: Znak, 2009. 197–203.
9.Fieguth, Rolf. „Von Mikołaj Rej bis Zbigniew Herbert. Zu Peter und Renate Lachmanns polnischer Lyrik-Anthologie”. Neue Zürcher Zeitung 27 IV 1988.
10.Heydel, Magda. Gorliwość tłumacza. Przekład poetycki w twórczości Czesława Miłosza. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2013.
11.Kaszyński, Stefan H. „Deutschsprachige Übersetzungsanthologien als Vermittler polnischer Lyrik”. Rocznik Karla Dedeciusa VI (2013): 111–132.
12.Kovacheva, Adriana. „Antologie poezji polskiej w języku bułgarskim – historia i praktyka”. Literatura polska w świecie. Oblicza światowości. Red. R. Cudak. T. 4. Katowice: Uniwersytet Śląski – Gnome, 2012. 159–169.
13.Jarniewicz, Jerzy. „Tłumacz jako twórca kanonu”. Przekład – język – kultura. Red. R. Lewicki. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2002. 35–42.
14.Lefevere, André. Translation, Rewriting and the Manipulation of Literary Frame. London– New York: Routledge, 1992. 124–137.
15.Lethbridge, Stefanie. „Anthologien”. Handbuch, Kanon und Wertung. Theorien, Instanzen, Geschichte. Hrsg. G. Rippl, S. Winko. Weimar: J.B. Metzler, 2013. 179–182.
16.Pym, Anthony. Method in Translation History. Manchester: St. Jerome, 1998.
17.Rithaller, Karin. „Sonety krymskie von Adam Mickiewicz in deutschen Übersetzungen”. Poezja polska i niemiecka w przekładach współczesnych. Red. U. Jekutsch, A. Sulikowski. Szczecin: PPH Zapol Dmochowski, Sobczyk, 2002. 29–44.
18.Schahadat, Schamma. „Polen”. Handbuch, Kanon und Wertung. Theorien, Instanzen, Geschichte. Hrsg. G. Rippl, S. Winko. Weimar: J.B. Metzler, 2013. 327–331.
19.Seruya, Teresa. „Anthologies and translation”. Handbook of Translation Studies. Vol. 4. Eds. Y. Gambier, L. van Doorslae. Amsterdam–Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 2013. 1–6.
20.---, Lieven D’hulst, Alexandra Assis Rosa, Maria Lin Moniz, eds. Translation in Anthologies and Collections (19th and 20th Centuries). Benjamins Translation Library. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 2013.
21.Surynt, Izabela. „Zwischen Aufwertung und Legitimierung oder Über das im Kanon eingeschlossene kulturelle Gedächtnis”. Deutsch-Polnische Erinnerungsorte. Reflexionen. Hrsg. H.H. Hahn, R. Traba. Bd. 4. Padeborn: Ferdinand Schöningh Verlag, 2013. 273–287.
22.Szaruga, Leszek. „Język niemiecki jako pierwszy język obcy literatury polskiej. Uwagi rozpoznawcze”. Poezja polska i niemiecka w przekładach współczesnych. Red. U. Jekutsch, A. Sulikowski. Szczecin: PPH Zapol Dmochowski, Sobczyk, 2002. 251–264.
23.Tokarz, Bożena. Spotkania. Czasoprzestrzeń przekładu artystycznego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2010.
24.Venuti, Lawrence. „Retranslations: The creation of value”. Translation and Culture. Ed. K.M. Faull. Special issue of Bucknell Review 47 (1) (2004): 25–38.
25.Werberger, Annette. „Stefan George und Wacław Rolicz-Lieder – Anmerkungen zu einer exemplarischen Freundschaft um 1900”. Polonistyczne spotkania. Tybinga. Studia o literaturze polskiej i polsko-niemeckich zwiazkach literackich przełomu XIX i XX wieku. Red. D. Knysz-Tomaszewska, J. Zacharska. Warszawa: Wydział Polonistyki UW, 2002. 73–80.
26.Wilczek, Piotr. „Czy istnieje kanon literatury polskiej?”. Literatura polska w świecie. Zagadnienia recepcji i odbioru. Red. R. Cudak. Katowice: Gnome – Wydawnictwa Naukowe i Artystyczne, 2006. 13–26.
27.---. „The Literary Canon and Translation. Polish Culture as a Case Study”. The Sarmatian Review III (2012): 1687–1692.
28.Żytyniec, Rafał. „«Moje prawo do stron ojczystych to pokój!» Pamięć o Prusach Wschodnich w NRD”. Przeł. [z języka niem.] M. Żytyniec. Borussia 50 (2011): 274–281.
29.Antologie
30.Der Polnische Parnaß. Ausgewählte Dichtungen der Polen. Übersetzt von H. Nietschmann. Lipsk: F. A. Brockhaus, 1875. Online. http://archive.org/stream/derpolnischepar00nitsgoog#page/n5/mode/2up [dostęp: 6 VIII 2013].
31.Meine polnische Bibliothek. Literatur aus neun Jahrhunderten. Herausgegeben und übersetzt von K. Dedecius. Mit einem Vorwort von S. Peter. Berlin: Insel Verlag, 2011.
32.Od Chaucera do Larkina. Red. i tłum. S. Barańczak. Kraków: Znak, 1993.
33.Poesie der Welt. Polen. Auswahl der polnischen Lyrik und der Übertragungen, die Prosa-Auflösungen und das Nachwort von P. Lachmann u. R. Lachmann. Berlin: Propyläen Verlag, 1987.
34.Panorama der polnischen Literatur des 20. Jahrhunderts. Poesie. Bd. 1–2. Herausgegeben und ubersetzt von K. Dedecius. Zürich: Ammann, 1996.
35.Panorama literatury polskiej XX wieku. Poezja. T. 1–2. Red. K. Dedecius. Warszawa: Noir Sur Blanc, 2001.
36.Polnische Lyrik aus fünf Jahrzehnten. Hrsg. von H. Bereska, H. Olschowsky. Berlin– Weimar: Aufbau Verlag, 1975.
37.Sto wierszy polskich / Hundert polnische Gedichte. Red. i tłum. K. Dedecius. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1981.