Przegląd Zachodniopomorski

ISSN: 0552-4245     eISSN: 2353-3021     DOI: 10.18276/pz.2019.3-06
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / z. 3 2019
Działalność Karola Czejarka – księgarza, współorganizatora instytucji i społecznego ruchu kulturalnego na Pomorzu Zachodnim, germanisty, autora licznych publikacji

Rok wydania:2019
Liczba stron:19 (107-125)
Słowa kluczowe: Karol Czejarek germanista tłumacz
Autorzy: Maria Jaremek

Abstrakt

„Życie niemiecko-polskie Karola Czejarka – księgarza, organizatora i współorganizatora instytucji oraz społecznego ruchu kulturalnego na Pomorzu Zachodnim, germanisty, autora licznych publikacji” - to niemalże minimonografia przedstawiająca sylwetkę profesora Karola Czejarka, który w latach 1948-1973 mieszkał w Szczecinie. To postać byłego księgarza i animatora kultury na Pomorzu Zachodnim, kolarza z osiągnięciami, germanisty, doktora nauk humanistycznych Uniwersytetu Szczecińskiego. Profesora nadzwyczajnego Akademii Humanistycznej im Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, emerytowanego pracownika naukowo-dydaktycznego Instytutu Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego, autora, redaktora i współredaktora. Maria Jaremek zawarła w tym tekście ocenę pracy zawodowej i naukowej prof. Karola Czejarka, a także jego zainteresowania, dokonania translatorskie oraz działania na rzecz pojednani i współpracy polsko-niemieckiej. Karol Czejarek - wnuk Karola Czejarka, śląskiego Polaka mieszkającego w Zabrzu, wówczas (Hindenburg), syn Romana Czejarka i Marii Czejarek z d. Mellin - urodził się 12 sierpnia 1939 roku w Berlinie. Jego rodzice podczas II wojny światowej doświadczyli przykrego losu przesiedlenia z rodzinnego Zabrza, a potem ponownego przesiedlenia (wypędzenia) z Berlina. Ośmioletni Karol jest przykładem losu dziecka przesiedlonego i dziecka dorastającego w powojennym Szczecinie. Karol, po stracie ojca (zmarł w 1953 roku w Szczecinie) oraz matki (jako Niemka nie mogła dostać pracy), która wraz z trzynastoletnią siostrą Karola Annemarie w 1957 roku wyjechała do rodzinnego miasteczka Ahrbergen, pomiędzy Hannoverem a Hildeshaim – uczeń II liceum Ogólnokształcącego im. Mieszka I w Szczecinie pozostał sam. Ucząc się podejmował się różnych prac, żeby móc przeżyć. Nauką, zdolnościami, wytrwałością i ciężką pracą na rzecz rozwoju kultury dochodził po szczeblach rozwoju zawodowego, do coraz lepszych stanowisk w Ministerstwie Kultury, by następnie zająć się pracą dydaktyczną i naukową. Karol Czejarek jest tłumaczem na język polski książek wielu wybitnych pisarzy niemieckich. Szczególnym sentymentem darzy twórczość Hansa Hellmuta Kirsta, byłego nazisty, który jako pierwszy odsłonił nazizm, obnażając metody stosowane przez brunatną politykę Hitlera i przestrzegając przed jej nawrotem. I to jemu głównie poświęcił swój czas tłumacząc jego Dzieła zebrane obejmujące ponad 40 tomów. Własne doświadczenia prof. Karola Czejarka, a przede wszystkim krzywdy wyrządzone Polakom przez nazistów podczas II wojny światowej ukierunkowały zapewne jego zainteresowania germanistyką, lingwistyką stosowaną i badaniami nad kwestiami: wypędzenia i przesiedlenia, problemów małżeństw mieszanych oraz wysiłków w kierunku polsko-niemieckiego pojednania i współpracy kulturalnej pomiędzy tymi narodami - w nadziei, aby okrutna historia więcej się nie powtórzyła. Owocem tej współpracy jest m.in. publikacja pod red. Karola Czejarka, Tomasza G. Pszczółkowskiego i współpracy Axela Schmidta-Gödelitza Historia pamięcią pisana. Biografie polsko-niemieckie, Cz. I (1014) i Cz. II (2017). Postawa prof. Karola Czejarka jest wzorem do naśladowania, a przytoczone w tym referacie obszerne fragmenty tekstów wielu autorów dowodzą tezie, iż nie należy żyć tylko przeszłością, ale iść do przodu i budować wspólną przyszłość.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.„Gazeta Wyborcza, Magazyn Szczeciński”, 4.04.2014.
2.„Kurier Szczeciński”, 4.08.1965.
3.Czech-Sobczak M., Kuruś-Brzeziński W., Szczecińscy filharmonicy – artyści muzycy, Szczecin 2000.
4.Czejarek K., Anna Seghers, Poznań 1986.
5.Czejarek K., Hans Helmut Kirst (13.11.2017), www.pisarze.pl.
6.Czejarek K., Historia pamięcią pisana. Biografie polsko-niemieckie, cz. 1, Pułtusk 2014.
7.Czejarek K., Historia pamięcią pisana. Biografie polsko-niemieckie, cz. 2, Pułtusk 2017.
8.Czejarek K., Krzysztof Kostyrko – wielki Człowiek kultury, www.pisarze.pl (dostęp 11.12.2017).
9.Czejarek K., Nazizm, wojna i III Rzesza w powieściach Hansa Hellmuta Kirsta, Wrocław 2003.
10.Czejarek K., Spotkanie kolarskich pokoleń w Szczecinie, przegląddziennikarski.pl, 8.06.2019.
11.Czejarek K., Wspomnienia o moim ojcu. Wojna, wypędzenie, pojednanie polsko-niemieckie, „Przegląd Dziennikarski”, 2.12.2017.
12.Czejarek K., Tadeusz Kaczmarek, b. wiceminister kultury i sztuki (1972–1978), „Przegląd Dziennikarski”, 5.05.2018.
13.Czterdziestopięciolecie Szczecińskiego Towarzystwa Kultury. Materiały na XI Sejmik, Szczecin 2009.
14.Encyklopedia Szczecina. Wydanie jubileuszowe z okazji 75-lecia polskiego Szczecina, Szczecin 2015.
15.Hans Hellmut Kirst, https://wikipedia.org/wiki/Hans_Hellmut_Kirst (dostęp 20.03.2019).
16.Hussak T., Dorobek kształcenia księgarzy. 60 lat istnienia szkół księgarskich, Warszawa 2010.
17.Kotarba M., „Dogonić uciekający świat”, Rozmowa z Karolem Czejarkiem na temat stanu kształcenia językowego (28.02.2008), https://edukator.ore.edu.pl/dogoni-uciekajcy-swiat-rozmowa-z (dostęp 20.04.2019).
18.Kozłowski K., Życie kulturalne Szczecina w latach 1945–1980. Szkic historyczny, Szczecin 1994.
19.Pamiętnikarstwo na Pomorzu Zachodnim. Czterdziestolecie konkursu „Dzieje szczecińskich rodzin”, red. T. Białecki, K. Kozłowski, A. Derbisz, S. Krzywicki, U. Rosłaniec, Szczecin 2009.
20.Polska między Niemcami a Rosją – Polen zwischen Deutschland und Russland, Materiały z międzynarodowych kolokwiów/ Materialien internationaler collequien, red. K. Czejarek, T.G. Pszczółkowski, Pułtusk 2011.
21.Przegląd Dziennikarski, https://przegladdziennikarski.pl/autor/karolczejarek.
22.Rogaliński P., Wywiad z prof. Karolem Czejarkiem „Polacy są na siebie skazani” (19.07.2017), https://przegladdziennkarski.pl/polacy-i-niemcy-sa -na-siebie-skazani (dostęp 17.03.2019).
23.Tadeusz Hussak, https://wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Hussak (dostęp 17.03.2019).
24.Zaleska Z., Przejęzyczenie. Rozmowy o przekładzie, Wołowiec 2016.
25.ZPwN, Wikipedia/poloniaviva.eu/index.php/pl/organizacje/1556-rodlo (dostęp 14.03.2019).