Przegląd Zachodniopomorski

ISSN: 0552-4245     eISSN: 2353-3021     DOI: 10.18276/pz.2018.4-13
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / z. 4 2018
Oprawa literacka jubileuszu stulecia reformacji w księstwie szczecińskim

Rok wydania:2018
Liczba stron:14 (285-298)
Słowa kluczowe: jubileusz reformacji; twórczość okolicznościowa; poezja niemiecko- -łacińska; Filip II; księstwo szczecińskie
Autorzy: Agnieszka Borysowska

Abstrakt

W artykule omówiono przebieg uroczystych obchodów setnej rocznicy wystąpienia Marcina Lutra w księstwie szczecińskim, które zostały przygotowane w związku z ogłoszonym przez księcia Filipa II zarządzeniem w tej sprawie z 22 września 1617 roku. Jubileusz był obchodzony przez kilka dni jako święto religijne (30.10.–2.11.), a także w formie spotkań i odczytów literackich (3–5.11.). Autorami okolicznościowych utworów przygotowanych na obchody była kadra Pedagogium Książęcego (Christoph Hunichius, Heinrich Kielmann, Caspar Kholl) oraz inni nauczyciele działający w księstwie (Caspar Paffius, Philipp Horst, Gregor Frideborn), a także inne osoby, które na tyle sprawnie władały piórem, że mogły odpowiedzieć na wezwanie księcia (Daniel Cramer, Philipp Pitzan). Artykuł omawia zachowane publikacje jubileuszowe i wskazuje na rolę księcia Filipa II jako animatora życia literackiego w księstwie szczecińskim.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Cramer D., Emblema auff das erste evangelische JubelJahr. Tandem triumphat veritas, Alten Stettin 1617.
2.Curieuser Geschichts-Calender, Darinnen alles, was sich in Vor- und Hinter-Pommern von Ao. 1600. biss 1699 [...] begeben, kürtzlich erzehlet wird, Stettin 1700.
3.Entlauffener AblaßKramer und Helleuchtendes Evangelisches Liecht von Herrn Martino Luthern im 1517. Jahr in der Finsterniß des Bapsthums aus Gottes Wort angezündet und in einer Figur im ersten JubelJahr vorgebildet [et]c.: Im Jahr: IVbILate anIMIsgratIs, IVbILate Deo, Leipzig 1617.
4.Entlauffener Ablaß-Kramer und Helleuchtendes Evangelisches Licht von Herren Martino Luthern im 1517. Jahr in der Finsternuß des Babstums auß Gottes Worth angezündet und in dieser Figur im ersten Jubel-Jahr vorgebildet, Alten Stettin 1617.
5.Feyrliche Begängnus des Hochpreißlichen Ersten Evangelischen JubelJahres/ wie dasselbe Auff [...] Philippi II. Hertzogen zu Stettin Pommern [...] gnedigen Befehl und Christliche Anordnung/ in J. F. G. HauptStadt zu Alten Stettin (wie dann auch [...] im gantzen Lande) gehalten worden [...], Alten Stettin 1617.
6.Flood J.L., Poets laureate in the Holy Roman Empire: a bio-bibliographical handbook, Berlin 2006.
7.Frankowska-Makała M., Książę pomorski Filip II – uczony, kolekcjoner, mecenas, w: Metafora świata. Filip II jako władca i kolekcjoner, t. 1, red. R. Zdero, Szczecin 2015, s. 13–51.
8.Friedeborn G., Inus Plorans seu Carmen exequiale in solennem funerationem [...] Principis ac Domini, Dn. Barnimi [...] eius nominis XI. Ducis Stetini, Pomeraniae [...] Principis ac Domini sui olim clementissimi [...], [Stettin 1603].
9.Gaziński R., Księstwo Pomorskie w czasach Lubinusa, w: Eilharda Lubinusa podróż przez Pomorze, red. R. Skrycki, Szczecin 2013, s. 45–80.
10.Horst Ph., Carmen seculare in festivitate Iubilea Evangelica Christiana: post Christum natum Anno M.DC.XVII. exeunte, post Lucem Evangelicam ex plus quam Cimmeriis Antichristianismi tenebris B. Lutheri opera feliciter emergentem Centenario expleto, Sedini 1617.
11.Kielmann H., Tetzelocramia. Das ist eine Lustige Comoedie von Johan Tetzels Ablaß Kram [...], Alten Stettin 1617.
12.Makała R., Sztuka w służbie książąt pomorskich w XVI i XVII wieku, w: Złoty wiek Pomorza. Sztuka na dworze książąt pomorskich w XVI i XVII w., red. R. Makała, Szczecin 2013, s. 15–41.
13.Natalis XLV. Illustrissimi Principis ac Domini. Dn. Philippi II. Dvcis Stetini Pomeranorvm Cassubiorum et Vandalorum, Principis Rugiae [...] etc. celebratus Votis Aulicorum et Subditorum [...], Sedini 1617.
14.Paffius C., Cygnodracomachia, Hoc est, Pugna Cygnietdraconis, In Festivitatem anni Jubilaej Evangelico-Lutherani primi, Carmine heroico conscripta, & in schola Stetinensi senatoria, coram frequenti Doctorum virorum consenssu habita [...] Anno [...] M DC XVII. die 7. Novemb[is] [...], Stetini [1617].
15.Pitzan Ph., Carmen seculare quo Illustrissimo Celsissimo ac Literatissimo Principi ac Domino, Dn. Philippo II [...] primam ecclesiarum Evangelicarum festivitatem Iubilaeam indicenti et celebranti Prid[ie] Kal[endas] Novembr[es] Anno MDCXVII ex humillima animi devotione, w: Feyrliche Begängnus [...], k. Aa1–Bb1 r.
16.Schmidt Ch., Der Geküsste Papst. Ritual- und Zeremoniellparodien in Heinrich Kielmanns Tetzelocramia zum Reformationsjubiläum 1617 in Stettin, [w:] Reformatio Baltica. Kulturwirkungen der Reformation in den Metropolen des Ostseeraums, hrsg. v. J.A. Steiger, Berlin–Boston 2017 (= Metropolis, 2), s. 475–489.
17.Turek-Kwiatkowska L., Książę pomorski Filip II i Filip Hainhofer – miłośnicy sztuki, w: Filipa Hainhofera dziennik podróży, zawierający obrazki z Frankonii, Saksonii, Marchii Brandenburskiej i Pomorza w roku 1617, przeł. i oprac. K. Gołda, „Źródła do dziejów Pomorza Zachodniego”, t. 9, Szczecin 2000, s. 6–12.
18.Unsere von Gottes gnaden Philipsen, Hertzogen zu Stettin Pommern, der Cassuben un[d] Wenden [...] Bevehl unnd Ordnung, welcher gestalt in unsern Fürstenthümen unnd Landen, das Christliche Evangelische Jubilaeum sol gehalten, unnd begangen werden, Alten Stettin 1617.