Przegląd Zachodniopomorski

ISSN: 0552-4245     eISSN: 2353-3021     DOI: 10.18276/pz.2017.3-10
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / z. 3 2017
Emigracja Kaszubów bytowskich do Niemiec w latach 1945-1979

Rok wydania:2017
Liczba stron:27 (191-217)
Słowa kluczowe: Kaszubi Pomorze Zachodnie powiat bytowski Polska Ludowa emigracja do Niemiec
Autorzy: Zenon Romanow

Abstrakt

W 1950 roku w powiecie bytowskim mieszkało około 12 tys. Kaszubów, w tym około 4 tys. z weryfikowanych Kaszubów autochtonicznych i około 8 tys. Kaszubów napływowych, którzy w Drugiej Rzeczypospolitej mieszkali w województwie pomorskim. Kaszubi stanowili 60% mieszkańców powiatu. Emigracja części Kaszubów do Niemiec rozpoczęła się wraz z akcją łączenia rodzin w latach 1956–1959. Wyjechało wówczas około 210–220 osób. W następnych latach wyjazdy zostały zahamowane i dopiero po 1963 roku zezwalano nielicznym osobom na opuszczenie Polski. Do końca lat sześćdziesiątych XX wieku wyjechało z powiatu około 200 Kaszubów. Normalizacja stosunków Polski z RFN po 1970 roku doprowadziła do zwiększenia liczby emigrujących Kaszubów, głównie z powodów ekonomicznych. W latach 1971–1979 wyjechało do Niemiec z powiatu bytowskiego 2685 Kaszubów, a ogółem w latach 1956–1979 około 3100.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Archiwum Akt Nowych: Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej; Ministerstwo Ziem Odzyskanych.
2.Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku: Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej w Koszalinie 1950–1954; Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej w Koszalinie 1954–1983; Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Słupsku 1983–1990.
3.Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie: Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej w Koszalinie 1954–1983.
4.Archiwum Państwowe w Koszalinie: Komitet Wojewódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Koszalinie; Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie.
5.Archiwum Państwowe w Olsztynie: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie.
6.Galikowski S., Położenie i walka ludności polskiej w latach 1918–1944, w: Dzieje ziemi bytowskiej, red. S. Gierszewski, Poznań 1972.
7.Jankowiak S., Wysiedlenie i emigracja ludności niemieckiej w polityce władz polskich w latach 1945–1970, Warszawa 2005.
8.Korbel J., Emigracja z Polski do RFN. Wybrane problemy, wyd. 2, Opole 1986.
9.Literska K., Migracje Kaszubów bytowskich do RFN w latach 1971–1975, w: Pomorze – trudna Ojczyzna? Kształtowanie się nowej tożsamości 1945–1995, red. A. Sakson, Poznań 1996.
10.Literski S., Przemiany demograficzne i społeczne w latach 1945–1968, w: Dzieje ziemi bytowskiej, red. S. Gierszewski, Poznań 1972.
11.Niemcy w Polsce 1945–1950. Wybór dokumentów, red. W. Borodziej, H. Lemberg, t. 3. Województwo poznańskie i szczecińskie, wybór i oprac. S. Jankowiak, K. Steffen, Warszawa 2001.
12.Obracht-Prondzyński C., Kaszubi. Między dyskryminacją a regionalną podmiotowością, Gdańsk 2002.
13.Powszechny sumaryczny spis ludności z 14 II 1946 r., „Statystyka Polski” 1947, seria D, z. 1.
14.Romanow Z., Freie Europäische Jugend – tajna organizacja bytowskiej młodzieży kaszubskiej w 1950 r., „Acta Cassubiana” 2015, t. XVII.
15.Romanow Z., Krajniacy złotowscy w Polsce Ludowej w latach 1945–1975, Słupsk 2010.
16.Romanow Z., Polityka władz polskich wobec ludności rodzimej ziem zachodnich i północnych w latach 1945–1960, Słupsk 1999.
17.Rybicki H., Powrót pogranicza kaszubskiego do Polski po II wojnie światowej, Słupsk 1988.
18.Ryś M., Przesiedlenie ludności niemieckiej z powiatu bytowskiego w latach 1945–1950, „Słupskie Studia Historyczne” 1995, nr 4.
19.Ryś M., Weryfikacja i rehabilitacja narodowościowa w powiecie bytowskim po zakończeniu drugiej wojny światowej, „Przegląd Zachodniopomorski” 2003, z. 4.
20.Sakson A., Mazurzy – społeczność pogranicza, Poznań 1990.
21.Skóra W., Kaszubi i słupski proces Jana Bauera z 1932 roku. Z dziejów polskiego ruchu narodowego na Pomorzu Zachodnim, cz. 1, Słupsk–Poznań 2016.
22.Spis ludności na Ziemiach Odzyskanych z dnia 31 grudnia 1948, „Polska Ludowa. Materiały i Studia” 1967, t. 6.
23.Stola D., Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989, Warszawa 2012.