Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia

ISSN: 2450-7741     eISSN: 2300-4460     DOI: 10.18276/frfu.2016.4.82/1-21
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / 4/2016 (82) cz. 1
Possible Applications of the Theory of Transaction Costs in Corporate Management
(Możliwości wykorzystania teorii kosztów transakcyjnych w zarządzaniu przedsiębiorstwem)

Autorzy: Justyna Suska
Słowa kluczowe: zarządzanie kosztami ekonomia kosztów transakcyjnych asymetria informacji ekonomia instytucjonalna kontraktualna teoria przedsiębiorstwa
Rok wydania:2016
Liczba stron:13 (251-263)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstrakt

Cel – Teoria kosztów transakcyjnych jest jedną z trzech nowych – neoklasycznych – koncepcji przedsiębiorstwa, stojących w opozycji do teorii klasycznych, rozpatrujących przedsiębiorstwo jako „czarną skrzynkę”, tj. zamknięty organizm (black box), którego celem firmy jest efektywne przekształcanie nakładów w wyniki, a analiza efektywności była dokonywana przez pryzmat kosztów produkcji. Mechanizmy rynkowe regulują funkcjonowanie rynku, bowiem przedsiębiorstwa działają na rynku traktowanym jako sfera konfrontacji podaży z popytem (równowaga cenowa). Podejście neoklasyczne nie uwzględniało natomiast nacisku różnych instytucji regulujących warunki prowadzenia działalności gospodarczej. W teoriach neoinstytucjonalnych na plan pierwszy wysuwa się postrzeganie przedsiębiorstwa szerzej niż jako „czarnej skrzynki” i przez pryzmat funkcji produkcji. Celem artykułu jest przedstawienie dociekań naukowych w zakresie możliwości wykorzystania teorii kosztów transakcyjnych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Metodologia badania – Na potrzeby niniejszej pracy zostały wykorzystane następujące metody badawcze: krytyczna analiza literatury, sondażu diagnostycznego (scenariuszowa) oraz metoda badań porównawczych (komparatystycznych). Wykorzystano również metodę syntezy, dedukcji i indukcji. Wynik – W wyniku przeprowadzonych badań wykazano, iż porównanie kosztów transakcyjnych powinno decydować o koordynacji działalności przez firmę, a nie przez rynek – jeśli koszty transakcyjne są mniejsze wewnątrz firmy, to opłacalne jest zorganizowanie produkcji w firmie, jeśli są wyższe na rynku niż w firmie – nieopłacalne będzie produkowanie dóbr przez przedsiębiorstwo. W tym kontekście istotne jest uwzględnienie wewnętrznych rozwiązań w firmach – przy założeniu, że większość czynników produkcji wykorzystują właśnie przedsiębiorstwa, a wykorzystanie tych dóbr podlega decyzjom firm, a nie bezpośrednio działaniom sił rynkowych. Funkcjonowanie rynku zależy w znacznym stopniu nie od sił rynkowych, ale od tego w jaki sposób działają przedsiębiorstwa. Oryginalność/wartość – Przeprowadzona analiza stwarza podwaliny do dyskusji na temat wdrożenia teorii kosztów transakcyjnych poprzez m.in. tworzenie grup zakupowych, w celu polepszenia pozycji negocjacyjnej z kontrahentami (zmniejszenie kosztów poszukiwania informacji) lub wykorzystania pracowników podmiotów trzecich (praca tymczasowa – zmniejszenie kosztów przygotowania produkcji).
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Chotkowski J. (2010). Market institutions and transaction costs – key notions in new institutional economy. Roczniki Nauk Rolniczych, 97 (2), 107–108.
2.Gorynia M. (2007). Studies on transformation and internatiolization of Polish economy. Warszawa: Difin.
3.Hardt Ł. (2006). Birth and evolution of the meaning of the transaction costs notion. Gospodarka Narodowa, 11–12, 1–23.
4.Klaes M. (2001). Begriffsgeschichte: Between the Scylla of Conceptual and the Hybrids of Institutional History of Economics. Journal of the History of Economic Thought, 23 (2),179.
5.Klaes M. (2000). The History of the Concept of Transaction Costs: Neglected Aspects. Journal of the History of Economic Thought, 22 (2), 192.
6.Klimczak B. (2005). Remarks on associations between the standard economy and new institutional economy. In: S. Rudolf (ed.), New institutional economy. Theoretical and practical aspects. Kielce: Publishing House of Higher Institute for Economics and Administration.
7.Kowalska K. (2005). Contractual and transaction costs in new institutional economy. Gospodarka Narodowa, 7–8.
8.Lichtarski J. (2007). Basics of knowledge on an enterprise. Wrocław: Publishing House of O. Lang Academy of Economics in Wrocław.
9.Małysz J. (2003). Institutions versus transaction costs in the light of neo-institutional economy. Ekonomista, 3, 315–340.
10.Stankiewicz W. (2007). Institutional economy. Outline of the lecture. Warszawa: PWSBiA.
11.Storrie D. (2002). Temporary agency work in the European Union. Luxembourg: European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions.
12.Williamson O. (1998). Economic aspects of capitalism. Companies, markets, contractual reactions. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
13.Wrońska E.M. (2012). Transaction cost theory versus Professional groups. Annales Universitatis Mariae Curie- Skłodowska Lublin – Polonia, 46 (1).
14.Ząbkowicz A. (2003). Modern institutional economy in the light of major economy trend. Ekonomista, 6, 795–823.
15.Zbroińska B. (2013). The contribution of transaction costs economy and theory of contracts as regards the studies on management. Studies and Materials of Jan Kochanowski University in Kielce, 2, 164–169.