Colloquia Theologica Ottoniana

ISSN: 1731-0555     eISSN: 2353-2998    OAI    DOI: 10.18276/cto.2019.1-05
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  CEEOL  ERIH PLUS

Lista wydań / 1/2019
(Post) kapłańska opowieść o ukaraniu Mojżesza i Aarona (Lb 20,1–13). Przyczynek do dyskusji nad dokumentem P i jego późniejszymi uzupełnieniami

Autorzy: Janusz Lemański
Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego
Słowa kluczowe: kara Mojżesz Aaron dokument P hipoteza dokumentów
Rok wydania:2019
Liczba stron:26 (73-98)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstrakt

Dokument kapłański (P) z klasycznej hipotezy czterech dokumentów jest sumie jedynym elementem tej hipotezy, który pozostał nadal aktualnym założeniem we wszystkich współczesnych hipotezach na temat powstania Pięcioksięgu (Pentateuch). Problem polega na tym, że do dziś badacze nie są w stanie określić, gdzie ten dokument w swojej pierwotnej formie (tzw. Grundschrift-P) się kończył. We współczesnej dyskusji często ogranicza się go do Ksiąg Rodzaju i Wyjścia. Niemniej teksty klasyfikowane jako P lub post-P znajdujemy również w Księdze Kapłańskiej oraz Liczb, a według niektórych nawet w Księdze Powtórzonego Prawa. Dyskusja natury krytyczno-literackiej nad tekstem Lb 20,1–13 ukazuje złożoność problemu i stanowi przykład, że jednoznaczne rozwiązania w klasyfikacji źródłowej danego tekstu oraz wyjaśnianiu procesu jego powstania nie są łatwe. W najnowszych analizach perykopę uznaje się w całości zarówno za tekst P lub post-P, ale niemniej często proponowane są bardziej złożone i wielowarstwowe modele wyjaśniające proces jej powstawania.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Achenbach R., Die Vollendung der Tora (BZAR 3), Wiesbaden 2003.
2.Arden E., How Moses Failed God, „Journal of Biblical Literature” 76 (1957), s. 50–52.
3.Artus O., Études sur le livre des Nombres. Récit, Histoire et Loi en Nb 13,1–20,13 (OBO 157), Göttingen 1997.
4.Berner C., Das Wasserwunder von Rephaim (Ex 17,1–7) als Schlüsseltext einen nachpriestliches Mosebild, „Vetus Testamentum” 63 (2013), s. 193–209.
5.Boorer S., The Place of Numbers 13–14* and Numers 20,2–13* in the Priestly Narrative (Pg), „Journal of Biblical Literature” 131 (2012), s. 45–63.
6.Budd P.J., Numbers (WBC 5), Waco 1984.
7.Coats G.W., Rebellion in the Wilderness The Murmuring Motif in the Wilderness Traditions of the Old Testament, Nashville 1968.
8.Cole K.D., Numbers (NAC 3B), Nashville 2000.
9.Davies E.W., Numbers (NCBC), Grand Rapids 1995.
10.Elliger K., Sinn und Ursprung der Priesterlicher Geschichtserzählung, „Zeitschrift für Theologie und Kirche” 49 (1952), s. 121–143.
11.Franken D., The Murmuring Stories of the Priestly School: A Retrieval of Ancient Sacerdotal Lore (VT.S 89), Leiden–Boston–Köln 2002.
12.Frevel C., Mit Blick auf das Land die Schöpfung erinnern. Zum Ende der Priestergrundschrift (HBS 23), Freiburg i in. 2000.
13.Garton R.E., Mirages in the Desert. The Tradition-Historical Developments of the Story of Massah-Meribah (BZAW 492), Berlin–Boston 2017.
14.Germany S., The Exodus-Conquest Narrative. The Composition of the Non-Priestly Narratives in Exodus-Joshua (FAT 115), Tübingen 2017.
15.Gertz J.G., Tradition und Redaktion in der Exoduserzählung (FRLANT 186), Göttingen 2000.
16.Jepsen A., Zur Chronologie des Preisterkodex, „Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft” 47 (1929), s. 251–255.
17.Joüon P., Muraoka T., A Grammar of Bibical Hebrew, Part Tree: Syntax, Roma 1993.
18.Kohata F., Die priesterschriftliche Überlieferungsgeschichte von Numeri XX 1–13, „Annual of the Japonese Biblical Institute” 3 (1977), s. 3–34.
19.Leveen A., „Lo we Perish”: A Reading of Numbers 17,27–20,29, w: Torah and the Book of Numbers, red. C. Frevel, T. Pola, A. Schart (FAT 62), Tübingen 2013, s. 248–272.
20.Lemański J., Od manny na pustyni do manny ukrytej. Rozwój tradycji o mannie w Starym i Nowym Testamencie (RiS 618), Szczecin 2006.
21.Lemański J., Księga Wyjścia (NKB.ST II), Częstochowa 2009.
22.Lemański J., Księga Rodzaju, rozdziały 1–11 (NKB.ST 1/1), Częstochowa 2013.
23.Lemański J., Rdz 1,1–2,3 na nowo odczytane? Czyli pytanie o to, czy możliwe jest nowe spojrzenie na kapłański opis stworzenia?, „Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie” 23 (2016), s. 71–105.
24.Levine B.A., Numbers 1–20 (AB 4A), New York 1993.
25.Mann T.W., Holiness and Death in the Redaction of Numbers 16,1–20,13, w: Love and Death in the Ancient Near East, red. J. Marks, R. Good, Guilford 1987, s. 181–190.
26.Majewski M., Pięcioksiąg odczytany na nowo. Przesłanie autora kapłańskiego (P) i jego wpływ na powstanie Pięcioksięgu, Kraków 2018.
27.Milgrom J., Numbers. The JPS Torah Commentary, Philadelphia–New York 1990.
28.Nihan C., From Priestly Torah to Pentateuch: A Study in the Composition of the Book of Leviticus (FAT 2/62), Tübingen 2007.
29.Noth M., Das vierte Buch Mose. Numeri (ATD 7), Göttingen 1966.
30.Otto E., Deuteronomium 1,1–4,43 (HThKAT), Freiburg–Basel–Wien 2012.
31.Otto E., Deuteronomuium 23,16–34,12 (HThKAT), Freiburg–Basel–Wien 2017.
32.Pola T., Die ursprüngliche Priesterschrift: Beobachtungen zur Literarkritik und Traditionsgeschichte von Pg (WMANT 70), Neukirchen 1995.
33.Propp W.H., The Rod of Aaron and the Sin of Moses, „Journal of the Biblical Literature” 107 (1988), s. 19–26.
34.Römer T., Egypt Nostalgia in Exodus 14-Numbers 21, w: Torah and The Book of Numbers, red. C. Frevel, T. Pola, A. Schart (FAT 2/62), Tübingen 2013, s. 66–86.
35.Schart A., Mose und Israel im Konfl ikt. Eine redaktionsgeschichtliche Studie zu den Wüstenerzählung (OBO 98), Freiburg–Göttingen 1990.
36.Schmidt L., Das 4. Buch Mose. Numeri. Kapitel 10,11–36,13 (ATD 7.2), Göttingen 2004.
37.Schmidt L., Der Stab des Mose in der vor und nach-priesterlichen Redaktion es Pentateuch, w: The Post-Priestly Pentateuch, red. F. Giuntoli, K. Schmid (FAT 101), Tübingen 2015, s. 253–275.
38.Schmidt L., Studien zur Priesterschrift (BZAW 214), Berlin 1991.
39.Schmitt H.C., Arbeitsbuch zum Alten Testament (UTB 2146), Göttingen 2005.
40.Seebass H., Das Buch Numeri in der heutigen Pentateuch-diskussion, w: The Book of Leviticus and Numbers, red. T. Römer (BETL 215), Leuven–Paris–Dudley 2008, s. 233–259.
41.Seebass H., Numeri 22,2–36,13 (BK IV/3), Neukirchen-Vluyn 2007.
42.Seebass H., Numeri. Kapitel 10,11–22,1 (BK 4.2), Neukirchen-Vluyn 2003.
43.Smend R., „Das Ende ist gekommen”. Ein Amoswort in der Priesterschrift, w: Die Botschaft und die Boten, red. J. Jeremias, L. Perlitt, Neukirchen 1981,s. 67–72.
44.Specht H., Der Verfehlung Moses und Aarons in Num 20,1–13* P, w: Torah and the Book Numbers, red. C. Frevel, T. Pola, A. Schart (FAT 62), Tübingen 2013, s. 273–313.
45.Steck O.H., Der Schöpfungsbericht der Priesterschrift (FRLANT 115), Göttingen 19812.
46.Stirpp H.J., The Concept of the Empty Land in Jeremiah 37–43, w: The Concept of Exile in Ancient Israel and its Historical Contexts, red. E. Ben Zvi, C. Levin (BZAW 404), Berlin 2010, s. 103–154.
47.Struppe U., Die Herrlichkeit Jahwes in der Priesterschrift. Eine semantische Studie zu kebȏd Yhwh (ÖBS 9), Klosterneuburg,1988.
48.The Strata of the Priestly Writings. Contemporary Debate and Future Directions, red. S. Shectman, J.S. Baden (AThANT 95), Zürich 2009.
49.The Post-Priestly Pentateuch, red. F. Giuntoli, K. Schmid (FAT 101), Tübingen 2015.
50.Utzschneider, H., Oswald W., Exodus 1–15 (IEKAT), Stuttgart 2013.