Colloquia Theologica Ottoniana

ISSN: 1731-0555     eISSN: 2353-2998     DOI: 10.18276/cto.2017.1-04
CC BY-SA   Open Access   DOAJ

Lista wydań / 1/2017
METODY MISYJNE BP. BERNARDA HISZPANA I BP. OTTONA Z BAMBERGU. ANALIZA PORÓWNAWCZA

Rok wydania:2017
Liczba stron:14 (59-72)
Słowa kluczowe: biskupstwo Kamień Wolin metody misji bp Otton z Bambergu bp Bernard Hiszpan
Cited-by (Crossref) ?:
Autorzy: Robert Masalski
Archiwum Archidiecezjalne w Szczecinie

Abstrakt

Nieodzownym elementem rodzącej się wiary zarówno w życiu osobistym człowieka, jak i w życiu społecznym całych narodów jest sakrament chrztu świętego. Początki chrześcijaństwa na Pomorzu Zachodnim należy łączyć z dwiema osobami: biskupem Bernardem i biskupem Ottonem z Bambergu. Są to postacie o diametralnie różnych profilach misyjnych. Biskup Bernard to ubogi duchowny, którego ewangelizacja w zetknięciu z mentalnością Pomorzan poniosła fiasko. Natomiast biskup Otton ubogacony doświadczeniem swojego poprzednika, liczący się z mentalnością ówczesnych ludzi i mający świadomość skuteczności ordaliów, zapoczątkował proces chrystianizacji Pomorza Zachodniego. Mając na uwadze teorię misji, należy podkreślić, że misjonarze Pomorza w całym średniowieczu stosowali naczelną zasadę perswazji. Analizując zaś sam przebieg misji, zauważalne jest, że kierowano się schematem Alkuina. Konsekwencją chrystianizacji Pomorza było utworzenie 14 października 1140 roku pomorskiego biskupstwa misyjnego ze stolicą w Wolinie.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Abraham W., O najstarszej organizacji Kościoła w Polsce, „Przegląd Powszechny” 101 (1984), nr 6, s. 393.
2.Abraham W., Organizacja Kościoła w Polsce do połowy XII w., Poznań 1962.
3.Baciński A., Diecezja kamieńska w świetle historii, „Gorzowskie Wiadomości Kościelne” 5 (1961), nr 2, s. 98–107.
4.Bazydło J., Bernard, w: Encyklopedia Kościoła, t. 2, red. F. Gryglewicz, R. Łukaszyk, Z. Sułowski, Lublin 1995, kol. 297–298.
5.Borkowska U., Gryglewicz F., Alkuin, w: Encyklopedia Kościoła, t. 1, red. F. Gryglewicz, R. Łukaszyk, Z. Sułowski, Lublin 1995, kol. 375–376.
6.Bulla Innocentego II papieża, mocą której Wojciech został biskupem pomorskim, w: Monumenta Poloniae Historica, t. 2, wyd. A. Bielowski, Lwów 1872, s. 19–20.
7.Chorzępa M., Bernard Hiszpan apostoł Pomorza Zachodniego i pierwszy bp lubuski, „Gorzowskie Wiadomości Kościelne” 9 (1965), nr 6, s. 142–145.
8.Chorzępa M., Biskupstwo kamieńskie – część 1, „Gorzowskie Wiadomości Kościelne” 6 (1962), nr 12, s. 377–378.
9.Daniluk M., Hirsau, w: Encyklopedia Kościoła, t. 6, red. J. Walkusz, S. Janeczek, S. Wielgus, Lublin 1993, kol. 934.
10.Grodecki R., Bernard Hiszpan, w: Polski słownik biograficzny, t. 1, red. W. Konopczyński, Kraków 1935, s. 457.
11.Holz A., Bischof Otto von Bamberg in Warp, „Baltische Studien” 45 (1958), s. 27–42.
12.Holz A., Katecheza chrzcielna biskupa Ottona z Bambergu w czasie chrystianizacji Pomorza Zachodniego, „Zeszyty Kulickie” 2 (2001), s. 35–41.
13.Holzapfel H., Kościół między Odrą a Bałtykiem, Olsztyn 1990.
14.Kłoczowski J., „Nowe chrześcijaństwo” w XII wieku: od Skandynawii po Bałkany, w: Historia chrześcijaństwa. Religia – kultura – polityka, t. 5, red. A. Vauchez, Warszawa 2001, s. 265–283.
15.Kłoczowski J., Nowe chrześcijaństwo świata zachodniego. Chrystianizacja Słowian, Skandynawów i Węgrów między IX a XI wiekiem, w: Historia chrześcijaństwa. Religia, kultura, polityka, red. J.M. Mayer, J. Kłoczowski, t. 4 [red. G. Dagron, Ch. Hannicki, Biskupi, Mnisi i Cesarze 610–1054], Warszawa 1999, s. 691–730.
16.Konarski B., Bernard Hiszpan – zapomniany apostoł Pomorza Zachodniego, „Kościół nad Odrą i Bałtykiem” 2 (1990), nr 20, s. 4.
17.Konarski B., Bernard Hiszpan – zapomniany apostoł Pomorza Zachodniego, „Przegląd Zachodniopomorski” 7 (1992), z. 1, s. 153–155.
18.Konarski B., Warcisław I – pierwszy książę Pomorza Zachodniego, „Jantarowe Szlaki” 25 (1982), nr 3, s. 20–21.
19.Krahel T., Chrzest władcy i chrystianizacja narodu litewskiego, w: Diecezja wileńska. Studia i szkice, red. T. Krahel, Białystok 2014, s. 67–80.
20.Kumor B., Granice metropolii i diecezji polskich 966–1939, Lublin 1969.
21.Kumor B., Początki organizacji parafialnej na ziemiach polskich, „Roczniki Teologiczno-Kanoniczne” 5 (1958) z. 4, s. 103–115.
22.Labuda G., Chrystianizacja Pomorza (X–XIII stulecie), „Studia Gdańskie” 9 (1993), s. 45–60.
23.Labuda G., Początki biskupstwa wolińskiego w bulli papieża Innocentego II z dnia 14 X 1140 roku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 61 (1992), s. 15–28.
24.Labuda G., Początki diecezjalnej organizacji kościelnej na Pomorzu i na Kujawach w XI i XII wieku, „Zapiski Historyczne” 33 (1968) z. 3, s. 29–34.
25.Lec Z., Życie i działalność biskupa-misjonarza, w: Św. Otton z Bambergu – Ewangelizator Pomorza. Jego kult do czasów współczesnych, red. G. Wejman, Szczecin 2004, s. 11–32.
26.Leciejewicz L., Gdzie zostały umieszczone pierwsze siedziby biskupie na Pomorzu?, „Zeszyty Kulickie” 2 (2001), s. 19–23.
27.Leciejewicz L., Społeczne i polityczne warunki chrystianizacji Pomorza, „Pomerania Antiqua” 16 (1995), s. 61–74.
28.Okoń M., Otton z Bambergu, w: Encyklopedia Kościoła, t. XIV, red. E. Gigilewicz, Lublin 2010, kol. 1027.
29.Petrshon J., Apostolus Pomeranorum, Studien zur Geschichte und Bedeutung des Apostelepithetons Bischof Ottos I von Bamberg, „Historisches Jahrbuch” 86 (1966), s. 257–294.
30.Petrshon J., Otto von Bamberg und seine Biographie. Grundform und Entwicklung des Otto-Boldes im hohen und späten Mittelalter, „Zeitschrift für Bayerische Landesgeschichte” 43 (1980), t. 1, s. 3–27.
31.Podralski J., Dokument papieża Innocentego II z 1140 roku, „Szczeciński Informator Archiwalny” 11 (1997), s. 175–179.
32.Protokół Paulina II, w: Bibliotheca rerum Germanicarum, Monumenta Alcuiniana, t. 6, Berlin 1873, s. 311–318.
33.Schenk W., Liturgia sakramentów świętych, t. 1, Lublin 1962.
34.Słupecki L.P., Świątynie pogańskich Pomorzan w czasach misji świętego Ottona (Szczecin), „Przegląd Religioznawczy” (1993), nr 3, s. 19.
35.Strzelczyk J., Bolesław Krzywousty i Otton z Bambergu, w: Pomorze Zachodnie w tysiącleciu, red. P. Bartnik, K. Kozłowski, Szczecin 2000, s. 47–67.
36.Ślaski K., Granica wielkopolsko-pomorska w okresie wczesnego feudalizmu, „Przegląd Zachodni” 10 (1954), nr 1–2, s. 92–93.
37.Śrutwa J., Dzieje Pomorza Zachodniego (diecezja wolińska, a później kamieńska) między związkami z Gnieznem, Magdeburgiem i bezpośrednią zależnością od Stolicy Apostolskiej, „Szczecińskie Studia Kościelne” 2 (1991), s. 31–40.
38.Urban W., Akcja misyjna Kościoła katolickiego w Polsce, w: Księga 1000-lecia katolicyzmu w Polsce, red. P. Kałwa, Lublin 1969, s. 585–639.
39.Vita Ottonis Episcopi Bambenbergensis, w: Monumenta Poloniae Historica, t. 2, wyd. A. Bielowski, Lwów 1872, s. 33–144.
40.Walicki J., Przynależność metropolitarna biskupstwa kamieńskiego i lubuskiego na tle rywalizacji Magdeburga i Gniezna, Lublin 1960.
41.Wehrmann M., Die Lehr- und Predigttätigkeit des Bischofs Otto von Bamberg in Pommern, „Baltische Studien” 26 (1924), s. 157–186.
42.Weiss A., Biskupstwa bezpośrednio zależne od Stolicy Apostolskiej w średniowiecznej Europie, Lublin 1992.
43.Weiss A., Przynależność metropolitarna biskupstwa kamieńskiego ok. 1140 r., „Zeszyty Kulickie” 2 (2001), s. 87–90.
44.Wolny B., Dawne stolice biskupów pomorskich, „Kościół nad Odrą i Bałtykiem” 3 (1991), nr 1, s. 6.
45.Zahajkiewicz M.T., Metody chrystianizacji na ziemiach polskich na przykładzie misji pomorskiej św. Ottona z Bambergu, „Rocznik Teologiczny” 47 (2000), z. 4, s. 36–46.
46.Zahajkiewicz M.T., Chrzest Litwy. Wprowadzenie. Problem chrztu Litwy w historiografii, w: Chrzest Litwy. Geneza przebieg konsekwencje, red. M.T. Zahajkiewicz, Lublin 1990, s. 33–56.
47.Zientara B., Polityczne i kościelne związki Pomorza Zachodniego z Polską za Bolesława Krzywoustego, „Przegląd Historyczny” 61 (1970), z. 2, s. 208–213.