Colloquia Germanica Stetinensia

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Colloquia Germanica Stetinensia

ISSN: 2450-8543     DOI: 10.18276/cgs.2016.25-01
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / nr 25
Generativität der Autobiographie am Beispiel von Christa Wolfs „Kindheitsmuster“
(Generatywność autobiografii na przykładzie „Wzorców dzieciństwa” Christy Wolf)

Rok wydania:2016
Liczba stron:18 (7-24)
Słowa kluczowe: autentyczność wzorce dzieciństwa wzorce myślenia faktualność versus fikcjonalność proces kształcenia generatywność autobiografia tożsamość
Autorzy: Harro Müller-Michaels
Ruhr-Universität Bochum

Abstrakt

Autobiografie powstają z jednej strony dlatego, że narratorzy chcą się umocnić w swej tożsamości, z drugiej zaś, by własne doświadczenia przekazywać następnym generacjom. Ten potencjał literatury dla procesu kształcenia określany jest mianem generatywności. Na przykładzie "Wzorców dzieciństwa" Christy Wolf w artykule podjęto rozważania nad kwestią, na ile opisane w powieści lata dzieciństwa w okresie narodowego socjalizmu oraz ukazana tu podróż do Polski w 1971 roku opierają się na rzeczywistych wydarzeniach, a na ile są fikcją literacką. Przeprowadzona analiza wykazuje, że związek z rzeczywistością jest udokumentowany, lecz jednocześnie utwór ten ma bardzo wyszukaną kompozycję. W tym przypadku można zatem mówić o ‘autobiografii drugiego rzędu’, w której na bazie własnych doświadczeń formułowane są ogólne zasady i przemyślenia. Dzięki temu uwidacznia się generatywność: dziedzictwo dla następnych generacji.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Ackrill, Ursula. Metafiktion und Ästhetik in Christa Wolfs „Nachdenken über Christa T.“, „Kindheitsmuster“ und „Sommerstück“. Würzburg: Königshausen & Neumann, 2004.
2.Brecht, Bertolt. „Fünf Schwierigkeiten beim Schreiben der Wahrheit“. In: Bertolt Brecht, Gesammelte Werke, Bd. 18, 222–239. Frankfurt a. M.: Suhrkamp, 1968.
3.Erikson, Erik H. Kindheit und Gesellschaft. Übers. v. Marianne von Eckardt-Jaffé. Stuttgart: Klett, 1968.
4.Frisch, Max. „Unsere Gier nach Geschichten“. In: Max Frisch: Gesammelte Werke in zeitlicher Folge, hrsg. v. Hans Mayer, werkausgabe edition suhrkamp in zwölf Bänden, Bd. 7, 262–264. Frankfurt a. M.: Suhrkamp, 1976.
5.Kotre, John. Lebenslauf und Lebenskunst. Über den Umgang mit der eigenen Biographie. Übers. v. Jörg Trobitius. München: Hanser, 2001.
6.Lejeune, Philippe. „Der autobiographische Pakt“. In: Die Autobiographie. Zu Form und Geschichte einer literarischen Gattung, hrsg. v. Günter Niggl, 214–257. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1989.
7.Müller-Michaels, Harro. „Aus dem Leben – Vom Wert der Autobiografie“. Deutschunterricht 66 (2013) 6: 42–44.
8.Müller-Michaels, Harro. „Bekenntnisse. Autobiographien im Unterricht“. Deutschunterricht 55 (2002) 4: 4–10.
9.Müller-Michaels, Harro. Grundkurs Lehramt Deutsch. Stuttgart: Klett, 2009.
10.Ursin, Marya. „Autofiktion bei Herta Müller“. In: Autobiographisches Schreiben in der deutschsprachigen Gegenwartsliteratur: Grenzen der Identität und der Fiktionalität, hrsg. v. Ulrich Breuer, Beatrice Sandberg, Bd. 1, 344–352. München: Iudicum, 2006.
11.Wagner-Egelhaaf, Martina. Autobiographie. Stuttgart: Metzler, 2000.
12.Wagner-Egelhaaf, Martina. „Autofiktion oder: Autobiographie nach der Autobiographie. Goethe – Barthes – Özdamar“. In: Autobiographisches Schreiben in der deutschsprachigen Gegenwartsliteratur: Grenzen der Identität und der Fiktionalität, hrsg. v. Ulrich Breuer, Beatrice Sandberg, Bd. 1, 353–368. München: Iudicum, 2006.
13.Wolf, Christa. „Diskussion mit Christa Wolf“. Sinn und Form. Beiträge zur Literatur, hrsg. v. d. Akademie der Künste der Deutschen Demokratischen Republik 28 (1976): 861–888.
14.Wolf, Christa. Kindheitsmuster. Roman. 18. Aufl. Frankfurt a. M.: Luchterhand, 1990.
15.Wolf, Christa. „Subjektive Authentizität. Gespräch mit Hans Kaufmann, 1973“. In: Christa Wolf: Die Dimension des Autors. Essays und Aufsätze, Reden und Gespräche 1959–1985, 773–805. Darm¬stadt und Neuwied: Luchterhand, 1987.
16.Zahlmann, Christel. Christa Wolfs Reise „ins Tertiär“. Eine literaturpsychologische Studie zu „Kindheitsmuster“. Würzburg: Königshausen & Neumann, 1986.
17.Zipfel, Frank. „Autofiktion. Zwischen den Grenzen von Faktualität, Fiktionalität und Literarität?“. In: Grenzen der Literatur. Zu Begriff und Phänomenen des Literarischen, hrsg. v. Simone Winko, Fotis Jannidis, Gerhard Lauer, 285–314. Berlin, New York: de Gruyter, 2009.