Autobiografia

ISSN: 2353-8694     DOI: 10.18276/au.2014.2.3-07
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / nr 2 (3) 2014
Mówione „miniatury” autobiograficzne pograniczy

Rok wydania:2014
Liczba stron:11 (125-135)
Słowa kluczowe: pogranicza niemiecko-polskie mowa pograniczy autobiografizm literatura wspomnieniowa region lubuski
Autorzy: Katarzyna Taborska
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp.

Abstrakt

W artykule przedstawiono różnojęzyczne wypowiedzi ukazane przez językoznawczynię Annę Zielińską w monografii zatytułowanej Mowa pogranicza. Studium o językach i tożsamościach w regionie lubuskim (2013). Opracowanie i zawarty w nim zestaw fonetycznie zapisanych opowieści powstały jako efekt badań terenowych prowadzonych w latach 2009–2013. Celem badań było zobrazowanie stopnia różnorodności językowej występującej w regionie przyłączonym po drugiej wojnie światowej do Polski i nazwanym wówczas lubuskim. Niniejszy artykuł ukazuje próbę oglądu zbioru wspomnień ludzi pograniczy z perspektywy literaturoznawczej. Zaproponowano w nim włączenie tekstów zebranych w Mowie pogranicza do tożsamościowej literatury miejsca – literatury, która wiąże się z przekształcaniem obszarów niemieckojęzycznych lub z dominującym językiem niemieckim w miejsca polskojęzyczne lub z dominującym językiem polskim funkcjonującym w różnych jego wariantach. W szkicu zasygnalizowano też problemy interpretacyjne omawianych „miniatur” autobiograficznych, które obrazują przykłady mówienia po niemiecku, gwarą kramską, mówienia po polsku osób, których językiem pierwszym w dzieciństwie był język niemiecki, mówienia dialektem południowokresowym, po polesku, ukraińsku, łemkowsku oraz mówienia gwarą polskich górali bukowińskich.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów, oprac. Grzegorz Godlewski, Andrzej Mencwel,
2.Roch Sulima, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2003.
3.Lewicka Maria, Psychologia miejsca, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2012.
4.Literatura ustna, red. Przemysław Czapliński, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2010.
5.Taborska Katarzyna, Literatura miejsc niemiecko-polskich po roku 1989. Polonocentryczne strategie
6.geografii wyobrażonej. W: Geografia wyobrażona regionu. Literackie figury przestrzeni, red.
7.Daniel Kalinowski, Małgorzata Mikołajczak, Adela Kuik-Kalinowska, Universitas, Kraków 2014.
8.Taborska Katarzyna, Mityczne i postmityczne kreowanie tożsamości pogranicza w wybranych narracjach
9.środowiskowych. W: Konstrukcje i destrukcje tożsamości, t. 2: Tożsamość wobec wielojęzyczności,
10.red. Ewa Golachowska, Anna Zielińska, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa
11.2012.
12.Zielińska Anna, Mowa pogranicza. Studium o językach i tożsamościach w regionie lubuskim, Slawistyczny
13.Ośrodek Wydawniczy, Warszawa 2013.