Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Acta Iuris Stetinensis

ISSN: 2083-4373     eISSN: 2545-3181     DOI: 10.18276/ais.2018.24-01
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  CEEOL

Lista wydań / 4/2018 (24)
Krytycznie wobec postulatu zniesienia ubezwłasnowolnienia w kontekście harmonizacji polskiego prawa cywilnego z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych

Rok wydania:2018
Liczba stron:37 (7-43)
Słowa kluczowe: prawo cywilne ubezwłasnowolnienie zdolność do czynności prawnych opieka konwencja o prawach osób niepełnosprawnych
Autorzy: Dominika Mróz
Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk

Abstrakt

W artykule omówiono zagadnienie postulowanej zmiany podejścia do kwestii zdolności do czynności prawnych osoby fizycznej, polegającej na zniesieniu wszelkich przejawów jej ograniczeń, będącym wymogiem, jaki nakłada na Polskę Konwencja Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych. W ocenie przeciwników ubezwłasnowolnienia cel ten można osiągnąć wyłącznie w wyniku likwidacji tej instytucji. Autorka prezentuje poglądy przeciwników instytucji ubezwłasnowolnienia, podejmując z nimi dyskusję i wskazując, jakie szanse i jakie zagrożenia może nieść ze sobą zmiana rzeczywistości normatywnej. Zerwanie z dotychczasowymi regulacjami może bowiem prowadzić do ewentualnych negatywnych konsekwencji w postaci pozbawienia osób spełniających przesłanki ubezwłasnowolnienia oraz ich rodzin dotychczasowej ochrony, jak również godzić w pewność obrotu gospodarczego.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Andrzejewski M., Prawo cywilne – prawo rodzinne – prawo dotyczące rodziny (refleksje w czasie, gdy osłabł impet prac nad kodyfikacją prawa cywilnego), w: Meandry
2.prawa – teoria i praktyka. Księga jubileuszowa prof. zw. dra hab. Mieczysława Goettela, red. E. Pływaczewski, J. Bryk, Szczytno 2017.
3.Asystent osoby z niepełnosprawnością, Studium prawno-porównawcze, red. M. Szeroczyńska, Warszawa 2007.
4.Biernacka A., Serwa M., Książek I., Dziubak G., Ochrona osób starszych w polskim porządku prawnym ze szczególnym uwzględnieniem instytucji ubezwłasnowolnienia, Kraków 2017.
5.Błaszczak A., Zastrzeżenia i oświadczenie interpretacyjne Polski do Konwencji o prawach osób z niepełnosprawnościami, w: Prawa osób z niepełnosprawnością intelektualną lub psychiczną w świetle międzynarodowych instrumentów ochrony praw człowieka, red. D. Pudzianowska, Warszawa 2014.
6.Gajda J., w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2015.
7.Gudowski J., w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom IV. Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające, wyd. V, red. T. Ereciński, LEX 2016.
8.Haak H., Haak-Trzuskawska A., Opieka i kuratela. Komentarz do art. 145–184 KRO oraz związanych z nimi regulacji KPC (art. 516, 518, 520, 573–574, 590–598, 599–602, 604–605), Warszawa 2017, System Informacji Prawnej Legalis.
9.Kamiński J., Instytucja ubezwłasnowolnienia, w: Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Polska droga do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ONZ, Kraków 2008.
10.Kamiński J., Równość osób niepełnosprawnych wobec prawa, w: Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Polska droga do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ONZ, Kraków 2008.
11.Kociucki L., Komentarz 1, w: Jeśli nie ubezwłasnowolnienie, to co? Prawne formy wsparcia osób z niepełnosprawnością intelektualną, red. K. Kędziora, Warszawa 2012.
12.Kociucki L., Niektóre problemy nowelizacji polskiego prawa o ubezwłasnowolnieniu, „Studia Prawnicze” 2013, nr 2.
13.Kociucki L., Przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dotyczące opieki i kurateli po ostatnich nowelizacjach, „Acta Iuris Stettinensis” 2011, nr 2.
14.Kociucki L., Zdolność do czynności prawnych osób dorosłych i jej ograniczenia, Warszawa 2011.
15.Mrugalska K., w: Polska droga do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ONZ, red. A. Waszkiewicz, Kraków 2008.
16.Nazaruk P., w: Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, red. J. Ciszewski, Lexis Nexis 2014.
17.Pazdan M., w: Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz – Art. 1–44910, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2015.
18.Serwach M., w: Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, wyd. II, red. P. Księżak, LEX 2014.
19.Szeroczyńska M., Ubezwłasnowolnienie i alternatywne formy pomocy w realizowaniu zdolności do czynności prawnych osób z niepełnosprawnością intelektualną
20.w regulacjach międzynarodowych oraz w prawie obcym, na przykładzie Estonii, Niemiec, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Kanady (stanu Manitoba), w: Jeśli nie ubezwłasnowolnienie, to co? Prawne formy wsparcia osób z niepełnosprawnością intelektualną, red. K. Kędziora, Warszawa 2012.
21.Szreniawska M., Znaczenie ratyfikacji Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych, „Niepełnosprawność – Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania” 2012, t. III (4).
22.Wejman F., Wzorce umów na stronach WWW i w poczcie elektronicznej, „Transformacje Prawa Prywatnego” 2000, nr 4.
23.Zima-Parjaszewska M., Artykuł 12 Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami a ubezwłasnowolnienie w Polsce, w: Prawa osób z niepełnosprawnością
24.intelektualną lub psychiczną w świetle międzynarodowych instrumentów ochrony praw człowieka, red. D. Pudzianowska, Warszawa 2014.
25.Zima-Parjaszewska M., Ubezwłasnowolnienie w świetle Konstytucji RP oraz Konwencji o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego, Poznań 2012.
26.Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzona w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., Dz.U. z 2012 r., poz. 1169.
27.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, Dz.U. z 2010 r., nr 228, poz. 1487.
28.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży
29.niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych, Dz.U. z 2010 r., nr 228, poz. 1490.
30.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach, Dz.U. z 2010 r., nr 228, poz. 1489.
31.Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych, M.P. z 1997 r., nr 50, poz. 475.
32.Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się, Dz.U. z 2011 r., nr 209, poz. 1243.
33.Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, Dz.U. z 2008 r., nr 223, poz. 1463.
34.Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, Dz.U. z 2016 r., poz. 2046.
35.Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, Dz.U. z 2011 r., nr 21, poz. 112.
36.Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1966 r., II CR 412/65, OSNCP 10/66, poz. 170.
37.Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt: III CSK 169/11, OSNC 2012/7–8/97.
38.Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt: III CZP 66/17, LEX nr 2422464.
39.Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wyroku ETPC z dnia 20 maja 2010 r., skarga nr 38832/06. w sprawie Alajos Kiss v. Węgry, LEX nr 578468.
40.Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt: K 31/15, LEX nr 2071579.
41.Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2007 r., sygn. K 28/05, LEX nr 257749.