Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Acta Iuris Stetinensis

ISSN: 2083-4373     DOI: 10.18276/ais.2016.15-03
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  CEEOL

Lista wydań / 3/2016 (15)
Muzyka generowana przez programy komputerowe (computer-generated music) jako przedmiot prawnoautorskiej ochrony w doktrynie i prawie polskim oraz doktrynie i prawie krajów anglosaskich

Rok wydania:2016
Liczba stron:21 (37-57)
Słowa kluczowe: współtwórczość utwór autor computer-assisted works computer-generated works
Autorzy: Małgorzata Ciepłuch
Uniwersytet Gdański

Abstrakt

W artykule omówiony zostaje problem objęcia ochroną prawnoautorską utworów generowanych (ang. computer-generated works) bądź współtworzonych komputerowo (ang. computer-assisted works). Programy komputerowe są obecnie jednym z głównych narzędzi współczesnych kompozytorów, co więcej, znaczna część współczesnej muzyki poważnej i rozrywkowej tworzona jest lub współtworzona przez program komputerowy. W świetle ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r. (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83) ochroną prawnoautorską obejmowane są utwory będące efektem pracy twórczej człowieka, co prowadzi do konstatacji, że utwory generowane przez programy komputerowe z takiej ochrony nie korzystają. Rodzi się więc pytanie, czy przypadkiem otaczająca nas muzyka nie jest nieobjęta ochroną prawnoautorską i zasila domenę publiczną. Z drugiej strony, wiele krajów anglosaskich przyznaje prawa autorskie do utworu generowanego komputerowo osobom obsługującym taki program. W artykule zajmę się przeglądem rozwiązań prawnych dotyczących praw autorskich do utworów generowanych komputerowo, przedstawię koncepcje mające na celu odnalezienie odpowiedzi, kto powinien być podmiotem praw autorskich takich utworów, a na końcu podejmę próbę dowiedzenia, że w sytuacji obowiązywania obecnej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych objęcie ochroną utworów generowanych komputerowo jest możliwe na podstawie analogii do praw autorskich przyznawanych autorom niektórych utworów fotograficznych.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Ball B., Artificial music: The computers that create melodies, BBC News, 2014, http://www. bbc.com/future/story/20140808-music-like-never-heard-before (dostęp 19.07.2015).
2.Badavas Ch.P., MIDI Files: Copyright Protection for Computer-Generated Works, 35 William & Mary Law Review 1994, nr 1135.
3.Barta J., Dzieło muzyczne i jego twórca w świetle przepisów prawa autorskiego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, Prace z Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej nr 20, Kraków 1980.
4.Barta J., Markiewicz R., Prawo autorskie, Warszawa 2016.
5.Barr R., Computer-Produced Creations, w: WIPO Worldwide Symposium on the Intellectual Property Aspects of Artificial Intelligence, Stanford 1991.
6.Blackwell A., Collins N., The Programming Language as a Musical Instrument, Proceedings of Psychology of Programming Interest Group, Sussex 2005.
7.Białecki P., Tuchołka H., Fotografia na tle prawa autorskiego, „Monitor Prawniczy” nr 3/2002.
8.Blistein R., Triumph of the Cyborg Composer, Pacific Standard 2010, https://psmag.com/ triumph-of-the-cyborg-composer-620e5aead47e#.xq7td4jxl (dostęp 20.06.2016).
9.Błeszyński J., Fotografia jako przedmiot prawa autorskiego, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, Prace z Wynalazczości i Ochrony Własności Intelektualnej 1980, nr 23.
10.Błeszyński J., Twórczość jako przesłanka ochrony w polskim prawie autorskim w świetle doktryny i orzecznictwa, w: Współczesne problemy prawa prywatnego. Księga pamiątkowa ku czci profesora Edwarda Gniewka, Warszawa 2010.
11.Cope D., Experiments in Music Intelligence, w: Proceedings of the International Computer Music Conference, San Francisco 1987.
12.Dornbusch P., Computer Sound Synthesis in 1951: The Music of CSIRAC, „Computer Music Journal” 2004, nr 28.
13.Flisak D., Komentarz do art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w: Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz., red. M. Bukowski, LEX 2015.
14.Flisak D., Pojęcie utworu w prawie autorskim – potrzeba głębokich zmian, „Przegląd Prawa Handlowego” 2006, nr 12.
15.Galanter P., What is Generative Art? Complexity Theory as a Context for Art Theory, referat wygłoszony podczas XV Generative Art International Conference, Generative Design Lab, Milan 2003.
16.Gillick J., A Clustering Algorithm for Recombinant Jazz Improvisations, 2009, http:// wesscholar.wesleyan.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1344&context=etd_hon_ theses (dostęp 20.09.2015).
17.Grzybowski S., Artysta wykonawca i jego dzieło a zagadnienia ochrony prawnej, „Studia Cywilistyczne” 1968, t. 12.
18.Gyertyanfy P., Copyright Protection of Coputer-Produced Creations, w: WIPO Worldwide Symposium on the Intellectual Property Aspects of Artificial Intelligence, Stanford 1991.
19.Hart R.J., Copyright and computer generated works, Aslib Proceedings 1988, Vol. 40, nr 6.
20.Kościelniak P., Sztuczna sztuka, „Rzeczpospolita” 24.05.2016, http://www.rp.pl/Nowetechnologie/ 305249899-Sztuczna-sztuka.html
21.McCutcheon J., The Vanishing Author in Computer-Generated Works: A Critical Analysis of Recent Australian Case Law, Melbourne University Law Review 2013, t. 36.
22.Machała W., Utwór. Przedmiot prawa autorskiego, Warszawa 2013.
23.Małek L., Cytat w świetle prawa autorskiego, Warszawa 2011.
24.Michalski B., Fotografia jako przedmiot prawa autorskiego, „Refleks” 1969, nr 10.
25.Miranda E.R., Readings in Music and Artificial Intelligence, New York 2013.
26.Perry M., Margoni T., From Music Tracks to Google Maps: Who Owns Computer-generated Works?, „Law Publications” 2014, nr 27.
27.Piesiewicz K., Utwór muzyczny i jego twórca, Warszawa 2009.
28.Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, red. J. Barta, R. Markiewicz, LEX 2011.
29.Samuelson P., Allocating Ownership Rights in Computer-Generated Works, University of Pittsburgh Law Review 1985, t. 47, nr 1185.
30.Sarbiński R.M., Utwór fotograficzny i jego twórca w prawie autorskim, Zakamycze 2004.
31.Sherman B., Strowel A., Of Authors and Origins. Essays on Copyright, Oxford 1994.
32.Sorensen A., The Concert Programmer – OSCON 2014, https://www.youtube.com/ watch?v=yY1FSsUV-8c
33.Smith S., Iamus: Is this the 21st century’s answer to Mozart?, BBC News, http://www. bbc.com/news/technology-20889644 (dostęp 4.06.2016).
34.System Prawa Prywatnego t. 13. Prawo autorskie, red. J. Barta, R. Markiewicz, Warszawa 2013.
35.Sztuka generatywna, czyli sztuka maszyn, 2015, http://www.fpiec.pl/post/2015/07/02/ sztukageneratywna (dostęp 20.10.2015).
36.Traple E., Dzieło zależne jako przedmiot prawa autorskiego, Warszawa 1979.
37.Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, red. J. Barta, R. Markiewicz, Warszawa 2003.
38.Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, red. E. Ferenc-Szydełko, Warszawa 2011.
39.Wiggins G.A., Computer Models of Musical Creativity: A Review of Computer Models of Musical Creativity by David Cope, Literary and Linguistic Computing 2008, Vol. 23, No. 1.
40.Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych z dnia 9 września 1886 r., przejrzana w Berlinie dnia 13 listopada 1908 r. i w Rzymie dnia 2 czerwca 1928 r. (ratyfikowana zgodnie z ustawą z dnia 5 marca 1934 r.) (Dz.U. 1935 nr 84, poz. 515) .
41.Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24, poz. 83).
42.Copyright Act of 1976, 17 U.S.C. §§ 101-810, Pub. L. 94-553 (Oct. 19, 1976), http://www.copyright.gov/title17/circ92.pdf (dostęp 20.06.2016).
43.Copyright, Design and Patents Act, U.K. 1988, http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1988/48/contents (dostęp 10.06.2016).
44.South Africa Copyright Act, No. 98 of 1978, http://www.nlsa.ac.za/downloads/Copyright%20Act.pdf (dostęp 10.06.2016).
45.Copyright Act 1994/143, Nowej Zelandii,http://www.legislation.govt.nz/act/public/1994/0143/latest/DLM345634.html (dostęp 10.06.2016).
46.Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt. I Aca 1433/14, LEX nr 1651904; Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 17 grudnia 2002 r., sygn. akt I ACa 254/02, LEX nr 535064
47.Apple Computer, Inc. v. Franklin Computer Corp., 714 F.2d 1240 (3d Cir. 1983), http://law.justia.com/cases/federal/district-courts/FSupp/545/812/1432138/ (dostęp 20.06.2016).
48.Carson v. Here’s Johny Portable Toilets, 698 F.2d 831 (6th Circuit 1983), http://law.justia.com/cases/federal/district-courts/FSupp/498/71/1652758/ (dostęp 20.06.2016).
49.Waits v. Frito-Lay , 978 F.2d 1093 (9th Circuit 1992), http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/communications/waits.html(dostęp 20.06.2016).
50.Jarvis v. A&M Records 927 F. Supp. 282 (D.N.J. 1993), http://mcir.usc.edu/cases/1990-1999/Pages/jarvisamrecords.html (dostęp 20.06.2016).
51.Alfred Bell & Co. Ltd. v. Catalda Fine Arts, Inc.191 F.2d 99 (2d Cir. 1951), http://law.justia.com/cases/federal/appellate-courts/F2/191/99/91570/ (dostęp 20.06.2016).
52.National Comission on New Technological Uses of Copyright Works, 1978, Final Report of the National Comission on New Technological Uses of Copyrighted Works,
53.Library of Congress, Waszyngton., http://people.ischool.berkeley.edu/~bcarver/mediawiki/images/8/89/CONTU.pdf (dostęp 12.02.2016).
54.Komisja Kodyfikacyjna Prawa Autorskiego, Protokoły obrad sekcji prawa cywilnego komisji kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej, Prawo autorskie, Kraków 1921.
55.http://www.koenigproject.nl/indexe.htm (dostęp 20.07.2015).
56.http://www.apple.com/pl/pr/library/2013/07/16Apple-Unveils-Logic-Pro-X.html (dostęp 20.06.2016).
57.http://magenta.tensorflow.org/welcome-to-magenta (dostęp 20.06.2016).