Analiza i Egzystencja

ISSN: 1734-9923     eISSN: 2300-7621     DOI: 10.18276/aie.2017.38-03
CC BY-SA   Open Access   DOAJ

Lista wydań / 38 (2017)
Czym jest introspekcja? Badanie rozwiązań pluralistycznych

Rok wydania:2017
Liczba stron:28 (39-66)
Słowa kluczowe: introspection inner sense pluralist approach J. Prinz E. Schwitzgebel
Cited-by (Crossref) ?:
Autorzy: Andrzej Dabrowski
Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania

Abstrakt

One of the most common visions in respect to introspection is represented by the so-called inner-sense (or inner-perception) model. But there are some good reasons to consider this model unsuitable. However, nowadays there are a few scholars (e.g. Armstrong) who defend it still. In this paper, I mention also other approaches to introspection (first of all, such as self-fulfillment, self-shaping, and self-expression approaches). But the primary goal of the paper is to defend a pluralist approach to introspection that allows us to examine introspection as involving many mental processes. In this model, a historical context and a phenomenological experience are engaged, too. It is not a quite new position. I discuss some (re)presentations of the pluralist approach. For instance, I reject Schwitzgebel’s solution as too radical and I support the direction proposed by Prinz.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Alston, W. (1971). Varieties of Privileged Access. American Philosophical Quarterly,
2.8, 223–241.
3.Armstrong, D.M. (1963). Is Introspective Knowledge Incorrigible? Philosophical
4.Review, 72, 417–432.
5.Armstrong, D.M. (1982). Materialistyczna teoria umysłu. Tłum. H. Krahelska.
6.Warszawa: PWN.
7.Audi, R. (2002). The Sources of Knowledge. W: P.K. Moser (red.), The Oxford
8.Handbook of Epistemology (s. 71–94). Oxford: Oxford University Press.
9.Bermudez, J.L. (2000). Personal and Subpersonal: A Difference without a Distinction.
10.Philosophical Explorations, 3 (1), 63–82.
11.Block, N. (1995). On a Confusion about a Function of Consciousness. Behavioral
12.and Brian Sciences, 18, 227–287.
13.Boring, E.G. (1953). A History of Introspection. Psychological Bulletin, 50 (3),
14.169–189.
15.Brentano, F. (1999). Psychologia z empirycznego punktu widzenia. Tłum. W. Galewicz.
16.Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
17.Burge, T. (1998). Reason and the First Person. W: C. Wright, B.C. Smith, C. Macdonald
18.(red.), Knowing Our Own Minds (s. 243–270). Oxford: Oxford University
19.Press.
20.Butler, J. (2013). Rethinking Introspection: A Pluralist Approach to the First-Person
21.Perspective. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
22.Byrne, A. (2005). Introspection. Philosophical Topics, 33 (1), 79–104.
23.Chalmers, D.J. (2003). The Content and Epistemology of Phenomenal Belief.
24.W: Q. Smith, A. Jokic (red.), Consciousness: New philosophical perspectives
25.(s. 220–272). Oxford: Oxford University Press.
26.Carruthers, P. (2009). How We Know Our Own Minds: The Relationship Between
27.Mindreading and Metacognition. The Behavioral and Brain Sciences, 32 (2),
28.121–138.
29.Carruthers, P. (2002). Phenomenal Consciousness. A Naturalistic Theory. Cambridge:
30.Cambridge University Press.
31.Cerbone, D.R., (2012). Phenomenological Method: Reflection, Introspection, and
32.Skepticism. W: D. Zahavi (red.), The Oxford Handbook of Contemporary
33.Phenomenology. Oxford: Oxford University Press.
34.Costal, A. (2006). „Introspectionism” and the Mythical Origins of Scientific Psychology.
35.Consciousness and Cognition, 15, 634–654.
36.Danziger, K. (1980). The History of Introspection Reconsidered. Journal of the
37.History of the Behavioral Sciences, 16, 241–262.
38.Dąbrowski, A. (2013). Podstawowe rodzaje świadomości we współczesnej filozofii
39.naturalistycznej. Diametros, 36, 27–46.
40.Dennett, D. (1969). Content and Consciousness. London: Routledge and Kegan Paul.
41.Dennett, D. (2002). How Could I Be Wrong? How Wrong Could I Be? Journal
42.of Consciousness Studies, 9 (5–6), 13–16.
43.Descartes (2001a). Medytacje o pierwszej filozofii. Tłum. M. i K. Ajdukiewiczowie,
44.S. Swieżawski, I. Dąmbska. Kęty: Antyk.
45.Descartes (2001b). Zasady filozofii. Tłum. I. Dąmbska. Kęty: Antyk.
46.Davidson, D. (2001). Subjective, Intersubjective, Objective. Oxford: Clarendon Press.
47.Elshof, G.T. (2005). Introspection Vindicated: An Essay in Defense of the Perceptual
48.Model of Self-Knowledge. Ashgate: Aldershot.
49.Gallagher, S., Zahavi, D. (2015). Fenomenologiczny umysł. Tłum. M. Pokropski.
50.Goldman, A.I. (1989). Can Science Know When You’re Conscious? Journal of Consciousness
51.Studies, 7 (5), 3–22.
52.Goldman, A.I. (2006). Simulating Minds. Oxford: Oxford University Press.
53.Herbart, J.H. (1834). Lehrbuch zur Psychologie. Königsberg: August Wilhelm Unzer.
54.Hill, Ch.S. (2009). Consciousness. Cambridge: Cambridge University.
55.Hill, Ch.S. (2011). How to Study Introspection, Journal of Consciousness Studies,
56.18 (1), 21–43.
57.Hill, Ch.S. (1991). Sensations: A Defense of Type Materialism. Cambridge: Cambridge
58.University Press.
59.Husserl, E. (1987). Aufsätze und Vorträge (1911–1921). W: Th. Nenon, H.-R. Sepp
60.(red.), Husserliana XXV. Dordrecht: Martinus Nijhoff.
61.Husserl, E. (1990). Idea fenomenologii. Tłum. J. Sidorek. Warszawa: PWN.
62.Jack, A.I., Roepstorff, A. (2003). Trusting the Subject. T. 1. Imprint Academic.
63.Jack, A.I., Roepstorff, A. (2004). Trusting the Subject. T. 2. Imprint Academic.
64.Jadczak, R. (1999). Z dyskusji nad rolą introspekcji w analizie stanów psychiki
65.ludzkiej. W: J. Bańka (red.), Filozofia jako sposób odczuwania i konceptualizowania
66.ludzkiego losu (s. 154–169). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu
67.Śląskiego.
68.James, W. (1983). The Principles of Psychology. Cambridge, MA: Harvard University
69.Kant, I. (1986). Krytyka czystego rozumu. Tłum. J. Gałecki. Warszawa: PWN.
70.Komorowska-Mach, J. (2015). Pojęcie introspekcji w psychologii potocznej. Przegląd
71.Filozoficzny, 95 (3), 75–89.
72.Kreutz, M. (1995). Introspekcja i jej obrona przed zarzutem niesprawdzalności.
73.W: T. Tyszka (red.), Czy powrót do introspekcji? Zbieranie i analiza danych
74.słownych (s. 31–58). Warszawa: PWN.
75.Leibniz, W.G. (1969). Wyznanie wiary filozofa. Rozprawa metafizyczna. Tłum.
76.S. Cichowicz, J. Domański, H. Krzeczkowski, H. Moese. Warszawa: PWN.
77.Locke, J. (1955). Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego. Tłum. B.J. Gawecki.
78.Lycan, W.G. (1996). Consciousness and Experience. Cambridge, MA: MIT Press.
79.Lyons, W. (1989). The Disappearance of Introspection. Cambridge, MA: MIT Press.
80.Miłkowski, M. (2003). Heterofenomenologia i introspekcja. O możliwości poznania
81.przeżyć świadomych. Przegląd Filozoficzno-Literacki, 4 (6), 111–129.
82.Nichols, S., Stich, S.P. (2003). Mindreading. Oxford: Oxford University Press.
83.Niedźwieńska, A., Neckar, J. (red.) (2009). Poznaj samego siebie. Warszawa: Wydawnictwo
84.Szkoły Wyższej.
85.Nisbett, R.E., Wilson, T. (1995). Powiedzieć więcej niż się wie. Sprawozdania słowne
86.o procesach psychicznych. W: T. Tyszka (red.), Czy powrót do introspekcji?
87.Zbieranie i analiza danych słownych (s. 59–115). Warszawa: PWN.
88.Petrażycki, L. (1956). Wstęp do nauki prawa i moralności. Warszawa: PWN.
89.Pieter, J. (1963). Słownik psychologiczny. Wrocław–Warszawa–Kraków: Ossolineum.
90.Plezi, M. (red.) (1998). Słownik łacińsko-polski. T. 3. Warszawa: PWN.
91.Prinz, J. (2004). The Fractionation of Introspection. Journal of Consciousness
92.Studies, 11 (7–8), 40–57.
93.Reber, A.S., Reber, E.S. (2000). Słownik psychologii. Tłum. I. Kurcz, K. Skarżyńska
94.(red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
95.Renz, U. (2017). Self-Knowledge. Oxford: Oxford University Press.
96.Rorty, R. (1970). Incorrigibility as the Mark of the Mental. Journal of Philosophy,
97.67, 399–424.
98.Rosenthal, D. (2000). Introspection and Self-Interpretation. Philosophical Topics,
99.28 (2), 201–233.
100.Ryle, G. (1970). Czym jest umysł?. Tłum. W. Marciszewski. Warszawa: PWN.
101.Rzepa, T., Domański, C.W. (red.) (2011). Na drogach i bezdrożach historii psychologii.
102.T. 1. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
103.Rzepa, T., Domański, C.W. (red.) (2013). Na drogach i bezdrożach historii psychologii.
104.T. 2. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
105.Schwitzgebel, E. (2012). Introspection, What? W: D. Smithies, D. Stoljar (red.),
106.Introspection and Consciousness. Oxford: Oxford University Press.
107.Schwitzgebel, E. (2011). Perplexities of Consciousness. Cambridge, MA: MIT Press.
108.Schwitzgebel, E. (2008). The Unreliability of Naive Introspection. Philosophical
109.Review, 117, 245–273.
110.Shoemaker, S. (1963). Self-Knowledge and Self-Identity. Ithaca-London: Cornell
111.Shoemaker, S. (1996). The First – Person Perspective and Other Essays. Cambridge:
112.Sosa, E. (2012). The Epistemology of Introspection. W: D. Smithies, D. Stoljar
113.(red.), Introspection and Consciousness (s. 169–182). Oxford: Oxford University
114.Stachowski, R. (2011). Spór o introspekcję: Tadeusz Tomaszewski kontra Mieczysław
115.Kreutz. W: T. Rzepa, C.W. Domański (red.), Na drogach i bezdrożach
116.historii psychologii (s. 229–248). T. 1. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu
117.Marii Curie-Skłodowskiej.
118.Stachowski, R. (2013). Dlaczego psychologia Wilhelma Wundta nie jest psychologią
119.introspekcyjną? W: T. Rzepa, C.W. Domański, (red.), Na drogach i bezdrożach
120.historii psychologii (s. 65–78). T. 2. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii
121.Curie-Skłodowskiej.
122.Stanford Encyclopedia of Philosophy. Pobrano z: https://plato.stanford.edu/entries/
123.self-knowledge (20.07.2017).
124.Szewczuk, W. (red.) (1985). Słownik psychologiczny. Warszawa: Wiedza
125.Powszechna.
126.Twardowski, K. (1965). Wybrane pisma filozoficzne. Warszawa: PWN.
127.Tyszka, T. (red.) (1995). Czy powrót do introspekcji? Zbieranie i analiza danych
128.słownych. Warszawa: PWN.
129.Wittgenstein, L. (2005). Dociekania filozoficzne. Tłum. B. Wolniewicz. Warszawa:
130.Wydawnictwo Naukowe PWN.
131.Wright, C., Smith, B.C., Macdonald, C. (1998). Knowing Our Own Minds. Oxford:
132.Oxford University Press.
133.Ziemińska, R. (2004). Pojęcie introspekcji w anglosaskiej filozofii analitycznej.
134.Filozofia Nauki, 12 (1), 83–97.