Acta Biologica

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Acta Biologica

ISSN: 2450-8330     DOI: 10.18276/ab.2017.24-08
CC BY-SA   Open Access 

Lista wydań / No. 24
Assemblages of stonefly larvae (Plecoptera) in the area of small hydrological structures, in the streams of the Kamienica Nawojowska river basin (The Beskid Sądecki)
(Kształtowanie się zgrupowań larw widelnic (Plecoptera) w rejonie występowania obiektów małej zabudowy hydrotechnicznej, w potokach zlewni Kamienicy Nawojowskiej (Beskid Sądecki))

Rok wydania:2017
Liczba stron:16 (73-88)
Słowa kluczowe: Plecoptera makrobezkręgowce regulacja potoków zabudowa hydrotechniczna
Autorzy: Artur Niechwiej
The Public Jesuit Junior High School in Mysłowice

Abstrakt

Badania larw widelnic prowadzono w latach 2010–2011, w zlewni Kamienicy Nawojowskiej. Objęto nimi trzy lewobrzeżne dopływy Kamienicy Nawojowskiej, potoki: Kryściów, Łabowczański i Homerkę, w biegu których obecne były obiekty małej poprzecznej zabudowy hydrotechnicznej. W potokach, w obrębie badanych obiektów stwierdzono duże bogactwo taksonomiczne widelnic. Nie wykazano znaczących różnic w bogactwie taksonomicznym i liczebności organizmów tworzących zgrupowania widelnic pomiędzy stanowiskami położonymi powyżej i poniżej małej poprzecznej zabudowy hydrotechnicznej, która nie zmienia objętości przepływu. Na kształt zgrupowań w badanych ciekach i na poszczególnych ich odcinkach większy wpływ niż obecność małej poprzecznej zabudowy hydrotechnicznej miały inne uwarunkowania, takie jak: sezonowość występowania taksonów, podobny rodzaj i struktura substratu dennego, charakter zagospodarowania terenu zlewni. Zgrupowania widelnic nie uległy znaczącemu zubożeniu po wykonaniu prac regulacyjnych, za czym przemawia porównanie z wynikami badań z lat wcześniejszych.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Alibozek, J., Ganger, M. (2008). Temporal Changes in Stream Insect Abundance in Northwestern Massachusetts. Journal of Freshwater Ecology, 4 (23), 673–676.
2.AQEM-STAR (2002). Manual for the application of the AQEM method. A comprehensive method to assess European streams using benthicmacroinvertebrates, developed for the purpose of the Water Frame¬work Directive. Version 1.0, 1–89.
3.Armitage, P.D., Cannan, C.E. (2000). Annual changes in summer patterns of mesohabitat distribution and associated macroinvertebrate assemblages. Hydrol. Process., 14, 3161–3179.
4.Bajkiewicz-Grabowska, E., Magnuszewski, A., Mikulski, Z. (1993). Hydrometria. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
5.Bellucci, C.J., Becker, M., Beauchene, M. (2011). Effects of small dams on aquatic biota in two Connecticut streams. Connecticut Department of Energy and Environmental Protection. Hartford, CT 06106.
6.Błachuta, J., Wiśniewolski, W., Zgrabczyński, J., Domagała, J. (2011). Ocena potrzeb i priorytetów udrażniania ciągłości morfologicznej rzek na obszarach dorzeczy w kontekście osiągnięcia dobrego stanu i potencjału ekologicznego JCWP. Poznań: RZWG.
7.Błaszak, C. (ed.) (2012). Zoologia. T. II, cz. II. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
8.Bogdanowicz, W., Chudzicka, E., Pilipiuk, I., Skibińska, E. (2007). Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN..
9.Brittain, J.E., Eikeland, T.J. (1988). Interbrate drift – a review. Hydrobiologia, 166, 77–93.
10.Brown, P.D., Wooster, D., Johnson, S.L., Debano, S.J. (2010). Effects of water withdrawals on macroinvertebrate emergence: unexpected results for three holometabolous species. River Res. Applic., 28, 347–358.
11.Dratnal, E., Sowa, R., Szczęsny, B. (1979). Zgrupowania bezkręgowców bentosowych Dunajca na odcinku Harklowa–Sromowce Niżne. Ochrona Przyrody, 42, 183–215.
12.Dratnal, E., Sowa, R., Szczęsny, B. (1982). Zgrupowania zwierząt bezkręgowych w wodach Pienin. In: K. Zarzycki (ed.), Przyroda Pienin w obliczu zmian (pp. 379–399). Warszawa: Wydawnictwo PWN.
13.Dukowska, M., Grzybkowska, M. (2007). Reakcja bentofauny na pietrzenie. Nauka Przyroda Technologie, 1 (2), 16.
14.Fleituch, T. (2003). Structure and Functional Organization of Benthic Invertebrates in a Regulated Stream. Internat. Rev. Hydrobiol., 3–4 (88), 332–344.
15.Hawkins, Ch.P., Sedell, J.R. (1981). Longitudinal and Seasonal Changes in Functional Organization of Macroinvertebrate Communities in Four Oregon Streams. Ecology, 2 (62), 387–397.
16.Jowett, I.G. (2003). Hydraulic constraints on habitat suitability for benthic invertebrates in gravel-bed rivers. River Res. Applic., 19, 495–507.
17.Kopacz, M., Twardy, S. (2006). Zmiany użytkowania ziemi w zlewni górnego Dunajca w aspekcie wybranych parametrów jakościowych wód powierzchniowych. Woda – Środowisko – Obszary Wiejskie, 6/2 (18), 191–202.
18.Kozačekova, Z., Tierno de Figueroa, J.M., Lopez-Rodriguez, M.J., Beracko, P., Derka, T. (2009). Internat. Rev. Hydrobiol., 1 (94), 57–66.
19.Kukuła, K., Bylak, A. (2011). Wpływ czynników antropogenicznych na faunę karpackich dopływów Wisły. Roczniki Bieszczadzkie, 19, 207–222.
20.Medhurst, R.B., Wipfli, M.S., Binckley, Ch., Polivka, K., Hessburg, P.F., Salter, R.B. (2010). Headwater streams and forest management: Does ecoregional context influence logging effects on benthic communities? Hydrobiologia, 641, 71–83.
21.Möbes-Hansen, B., Waringer, J.A. (1998). The Influence of Hydraulic Stress on Microdistribution Patterns of Zoobenthos in a Sandstone Brook (Weidlingbach, Lower Austria). Internat. Rev. Hydrobiol., 5–6 (83), 381–396.
22.Niechwiej, A. (2013). Wpływ poprzecznej zabudowy hydrotechnicznej na zgrupowania chruścików (Trichoptera) w dopływach Kamienicy Nawojowskiej (Beskid Sądecki). Chrońmy Przyr. Ojcz., 6 (69), 483–493.
23.Pastuchová, Z. (2006). Macroinvertebrate assemblages in conditions of low-discharge streams of the Cerová vrchovina highland in Slovakia. Limnologica, 36, 241–250.
24.Radecki-Pawlik, A. (2012). Budowle hydrotechniczne w korytach rzek górskich. In: K. Krzemień (ed.), Struktura koryt rzek i potoków (studium metodyczne) (pp. 55–77). Kraków: Instytut Geografii i Gos¬podarki Przestrzennej UJ.
25.Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie (2010). Wykaz cieków w zlewni rzeki Kamienicy wg MPHP v. 09–2010.
26.Santucci, Jr.V.,J., Gephard, S.R., Pascitelli, S.M. (2005). Effects of Multiple Low-Head Dams on Fish, Macroinvertebrates, Habitat, and Water Quality in the Fox River, Illinois. North American Journal of Fisheries Management, 25, 975–992.87.
27.Small, M.J., Doyle, M.W., Fuller, R.L., Manners, R.B. (2008). Hydrologic versus geomorphic limitation on CPOM storage in stream ecosystems. Freshwater Biology, 53, 1618–1631.
28.Sowa, R., Szczęsny, B. (1970). Widelnice (Plecoptera) i chruściki (Trichoptera) Babiej Góry. Ochrona Przyrody, 35, 221–268.
29.Szczęsny, B. (ed.). 1995. Degradacja fauny bezkręgowców bentosowych Dunajca w rejonie Pienińskiego Parku Narodowego. Ochrona Przyrody, 52, 207–224.
30.Thomsen, A.G., Friberg, N. (2002). Growth and emergence of the stonefly Leuctra nigra in coniferous for¬est streams with contrasting pH. Freshwater Biology, 47, 1159–1172.
31.Thorp, J.H., Covich, A.P. (eds.) (2001). Ecology and classification of North American freshwater invertebrates. Academic Press.
32.Tiemann, J.S., Gillette, D.P., Wildhaber, M.L., Edds, D.R. (2005). Effects of Lowhead Dams on the Ephem¬eropterans, Plecopterans, and Trichopterans Group in a North American River. Journal of Freshwa¬ter Ecology, 3 (20), 519–525.
33.Törnblom, J., Angelstam, P., Degerman, E., Henrikson, L., Edman, T., Temnerud, J. (2011). Catchment land cover as a proxy for macroinvertebrate assemblage structure in Carpathian Mountain streams. Hydrobiologia, 673, 153–168.
34.Wyżga, B., Kaczka, R.J., Zawiejska, J. (2002). Gruby rumosz drzewny w ciekach górskich – formy występowania, warunki depozycji i znaczenie środowiskowe. Folia Geographica, Series Geographica-Physica, 33–34, 117–138.
35.Wyżga, B., Bojarski, A., Jeleński, J., Zalewski, J. (2008). Zagrożenia dla zrównoważonego stanu środowiska cieków karpackich i proponowane działania zaradcze. In: B. Wyżga (ed.), Stan środowiska rzek południowej Polski i możliwości jego poprawy – wybrane aspekty (pp. 121–133). Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN.
36.Wyżga, B., Oglęcki, P., Radecki-Pawlik, A., Zawiejska, J. (2011). Diversity of Macroinvertebrate Communi¬ties as a Reflection of Habitat Heterogeneity in a Mountain River Subjected to Variable Human Impacts. In: A. Simmon, S.J. Bennet, J.M. Castro (eds.), Stream Restoration in Dynamic Fluvial Systems: Scien¬tific Approaches, Analyses, and Tools (pp. 189–207). Washington: American Geophysical Union.
37.Vallania, A., Corigliano, M. (2007). The effect of regulation caused by a dam on the distribution of the functional feeding groups of the benthos in the sub basin of the Grande River (San Luis, Argentina). Environ. Monit. Assess., 124, 201–209.
38.Zaćwilichowska, K. (1968). Bootom fauna in the basin of the river Kamienica Nawojowska. Acta Hydro¬biol., 10, 319–341.
39.Zasępa, P., Kłonowska-Olejnik, M., Radecki-Pawlik, A. (2006). Wpływ wybranych zmian abiotycznych w rejonie łachy żwirowej potoku górskiego na mikrosiedliska makrobezkęgowców dennych. Infra¬struktura i Ekologia Terenów Wiejskich, 2 (4), 221–232.
40.Zwick, P. (2004). Key to the West Palaearctic genera of stoneflies (Plecoptera) in the larval stage. Limnologica, 34, 315–348.